
انقلاب رایانههای Copilot+ مایکروسافت: عصر جدید هوش مصنوعی در سختافزار
Microsoft Introduces Copilot+ PCs: The AI Revolution in Hardware
مایکروسافت با معرفی رایانههای Copilot+، نسل جدیدی از دستگاههای ویندوزی مبتنی بر هوش مصنوعی محلی را رونمایی کرد. این رایانهها با بهرهگیری از پردازندههای قدرتمند سری اسنپدراگون ایکس و ویژگیهای نوآورانهای مانند Recall و Cocreator، عملکردی بینظیر دارند.
معرفی رایانههای Copilot+ مایکروسافت: انقلاب هوش مصنوعی در سختافزار ویندوز

1. مقدمه
در اواخر ماه مه سال ۲۰۲۴، دنیای فناوری شاهد یکی از بزرگترین و استراتژیکترین تغییرات در تاریخ رایانههای شخصی بود. مایکروسافت با برگزاری یک رویداد اختصاصی در ردموند، دسته جدیدی از رایانههای ویندوزی را با نام Copilot+ PCs معرفی کرد. این دستگاهها تنها یک ارتقای سختافزاری ساده نیستند، بلکه یک تغییر پارادایم اساسی در نحوه تعامل ما با ماشینها محسوب میشوند. رایانههای Copilot+ برای اولین بار هوش مصنوعی محلی (Local AI) را در هسته سیستمعامل ویندوز ادغام کردهاند. با بهرهگیری از واحدهای پردازش عصبی (NPU) بسیار قدرتمند که توانایی انجام بیش از ۴۰ تریلیون عملیات در ثانیه (TOPS) را دارند، این دستگاهها قادرند مدلهای زبانی و پردازشی سنگین را بدون نیاز به اتصال دائم به اینترنت اجرا کنند. از قابلیتهای خیرهکنندهای مانند Recall که حافظه تصویری شما را بازسازی میکند، تا تولید و ویرایش آنی تصاویر با Cocreator، مایکروسافت نشان داد که آینده ویندوز عمیقاً با هوش مصنوعی گره خورده است. این مقاله به بررسی جامع و تحلیل عمیق این انقلاب تکنولوژیک، معماری پردازندههای مبتنی بر ARM و تاثیر آن بر آینده فناوری میپردازد.
2. بافت و پیشزمینه
برای درک اهمیت رایانههای Copilot+، باید نگاهی به مسیر پر فراز و نشیب صنعت رایانههای شخصی در یک دهه گذشته بیندازیم. پس از دوران رونق فروش در زمان همهگیری کرونا، بازار PC با رکود مواجه شد. همزمان، شرکت اپل با معرفی تراشههای سری M (Apple Silicon) مبتنی بر معماری ARM، استانداردهای جدیدی از نظر قدرت پردازشی و مصرف بهینه باتری تعریف کرد که پردازندههای سنتی x86 از شرکتهای اینتل و AMD توان رقابت کامل با آنها را در بخش لپتاپهای سبک نداشتند. تلاشهای قبلی مایکروسافت برای کوچ به معماری ARM (مانند Windows RT و نسخههای اولیه Surface Pro X) به دلیل کمبود نرمافزارهای سازگار و عملکرد ضعیف شبیهسازها با شکست یا استقبال سرد مواجه شده بود.
با ظهور هوش مصنوعی مولد (Generative AI) در اواخر سال ۲۰۲۲، مایکروسافت سرمایهگذاری عظیمی روی شرکت OpenAI انجام داد. با این حال، تکیه کامل بر پردازش ابری (Cloud Computing) برای هوش مصنوعی دارای محدودیتهایی از جمله تاخیر در پاسخگویی، هزینههای سرور و نگرانیهای حریم خصوصی است.
مراحل تکامل هوش مصنوعی در ویندوز را میتوان به این صورت دستهبندی کرد:
- یکپارچهسازی ابری: معرفی Bing Chat و Copilot به عنوان سرویسهای متصل به اینترنت.
- دستیار در سطح سیستمعامل: اضافه شدن دکمه Copilot به کیبوردها و ادغام در نوار وظیفه ویندوز ۱۱.
- هوش مصنوعی محلی (وضعیت کنونی): اجرای مدلهای کوچک زبانی (SLMs) مانند Phi-3 مستقیماً روی سختافزار دستگاه بدون نیاز به فضای ابری.
«ما در آستانه ورود به عصر جدیدی از محاسبات هستیم که در آن رایانهها نه تنها دستورات ما را میفهمند، بلکه مقاصد و بافتار کار ما را نیز درک میکنند. رایانههای Copilot+ پیشرفتهترین دستگاههایی هستند که تاکنون برای این عصر ساخته شدهاند.» — ساتیا نادلا (Satya Nadella)، مدیرعامل مایکروسافت
دلایل اصلی حرکت مایکروسافت به سمت این معماری یکپارچه با هوش مصنوعی عبارتند از:
- نیاز به کاهش وابستگی به سرورهای ابری گرانقیمت.
- افزایش امنیت دادههای حساس کاربران با پردازش محلی.
- رقابت با اکوسیستم بسته اما کارآمد اپل.
- کاهش مصرف انرژی و افزایش چشمگیر عمر باتری لپتاپهای ویندوزی.
- ایجاد تجربهای بیوقفه و بدون تاخیر (Zero-latency) برای کاربران.
3. جزئیات و تحلیل
در این بخش به بررسی عمیقترین لایههای تکنولوژیک رایانههای Copilot+، سختافزارهای به کار رفته، و ویژگیهای نرمافزاری پیشگامانه آنها میپردازیم.
عصر جدید پردازش: عبور از مرز ۴۰ TOPS و واحدهای پردازش عصبی

قلب تپنده هر رایانه Copilot+ یک واحد پردازش عصبی (NPU) است. اما چرا CPU و GPU برای کارهای هوش مصنوعی کافی نیستند؟ پردازندههای مرکزی (CPU) برای انجام کارهای متوالی و محاسبات منطقی طراحی شدهاند. پردازندههای گرافیکی (GPU) در پردازش موازی عالی هستند اما انرژی بسیار زیادی مصرف میکنند. واحدهای NPU به طور خاص برای انجام عملیاتهای ریاضی ماتریسی که پایه و اساس شبکههای عصبی و یادگیری ماشین است، بهینهسازی شدهاند. این تراشهها کارایی بسیار بالایی در ازای هر وات انرژی مصرفی دارند.
مایکروسافت یک استاندارد سختگیرانه برای دریافت نشان Copilot+ تعیین کرده است: دستگاه باید دارای NPU با حداقل توان ۴۰ TOPS (تریلیون عملیات در ثانیه) باشد، حداقل ۱۶ گیگابایت حافظه رم و ۲۵۶ گیگابایت حافظه ذخیرهسازی داشته باشد. این قدرت تضمین میکند که سیستمعامل میتواند مدلهای هوش مصنوعی را در پسزمینه اجرا کند بدون اینکه به عملکرد کلی سیستم یا عمر باتری آسیب برساند.
معماری ARM و تراشههای سری Snapdragon X
موج اول رایانههای Copilot+ منحصراً با پردازندههای شرکت کوالکام (Qualcomm) یعنی سری Snapdragon X Elite و Snapdragon X Plus به بازار عرضه میشوند. این تراشهها بر پایه معماری ARM ساخته شدهاند. کوالکام با استفاده از هستههای سفارشی Oryon (که حاصل خرید شرکت Nuvia است)، توانسته است جهشی عظیم در عملکرد پردازشی ایجاد کند.
مشخصات فنی کلیدی اسنپدراگون ایکس الیت عبارتند از:
- دوازده هسته پردازشی با فرکانس کاری تا ۳.۸ گیگاهرتز.
- توان پردازشی هوش مصنوعی بالغ بر ۴۵ TOPS از طریق پردازنده Hexagon NPU.
- ادعای مصرف انرژی بسیار پایینتر نسبت به رقبا (کوالکام مدعی است که در عملکرد چند هستهای تا ۶۰ درصد مصرف باتری کمتری نسبت به پردازندههای نسل ۱۳ اینتل دارد).
- پشتیبانی از حافظههای رم LPDDR5x با پهنای باند بسیار بالا برای تغذیه سریعتر پردازنده گرافیکی و NPU.
- توانایی پردازش مدلهای زبانی با بیش از ۱۳ میلیارد پارامتر به صورت کاملاً محلی.
این پیشرفتها باعث شده تا لپتاپهای ویندوزی سرانجام بتوانند در زمینه عمر باتری با مکبوکهای اپل رقابت کنند و حتی از آنها پیشی بگیرند (تا ۲۲ ساعت پخش ویدیو در برخی مدلها).
قابلیت بحثبرانگیز Recall: حافظه تصویری شما

نوآورانهترین و در عین حال بحثبرانگیزترین ویژگی معرفی شده، Recall (فراخوانی) نام دارد. تصور کنید بتوانید به عقب برگردید و هر چیزی که در گذشته روی صفحه نمایش رایانه خود دیدهاید را پیدا کنید. خواه یک متن در یک چت پاک شده، یک تصویر در یک وبسایت، یا نموداری در یک ارائه پاورپوینت باشد. این دقیقاً همان کاری است که Recall انجام میدهد.
فرآیند گامبهگام عملکرد قابلیت Recall به این شکل است:
- سیستمعامل در پسزمینه (هر چند ثانیه یک بار) از صفحه نمایش شما عکس (Snapshot) میگیرد.
- موتور هوش مصنوعی محلی با استفاده از NPU، تصاویر را پردازش کرده و متون (OCR) و اشیاء داخل آنها را استخراج و تحلیل میکند.
- دادههای استخراج شده در یک پایگاه داده برداری (Vector Database) روی حافظه دستگاه ذخیره میشوند.
- کاربر با استفاده از زبان طبیعی (مثلاً جستجوی «آن کفشهای قرمزی که هفته پیش در سایت آمازون دیدم») میتواند در میان این دادهها جستجو کند.
- هوش مصنوعی زمان دقیق و تصویری از آن لحظه را به کاربر نشان داده و حتی او را به لینک همان وبسایت یا فایل هدایت میکند.
از آنجا که این ویژگی به شدت نیازمند امنیت است، مایکروسافت تمهیدات جدی برای آن در نظر گرفته است.
اصول امنیتی و حریم خصوصی در قابلیت ریکال:
- تمام پردازشها کاملاً روی دستگاه (On-device) انجام میشود و هیچ دادهای به سرورهای مایکروسافت ارسال نمیگردد.
- پایگاه داده Recall توسط ابزار BitLocker رمزنگاری میشود و تنها با احراز هویت Windows Hello قابل دسترسی است.
- کاربران میتوانند برنامهها یا وبسایتهای خاصی را از ضبط شدن مستثنی کنند (مثلاً پنجرههای ناشناس مرورگرها یا اپلیکیشنهای بانکی).
- امکان پاک کردن تاریخچه یک بازه زمانی خاص یا غیرفعال کردن کامل این ویژگی در هر لحظه وجود دارد.
«امنیت و حریم خصوصی در هسته توسعه قابلیت Recall قرار دارد. ما این سیستم را به گونهای مهندسی کردهایم که کاربر همیشه کنترل کامل دادههای خود را در اختیار داشته باشد و هیچ اطلاعاتی از دستگاه خارج نشود.» — مدیران ارشد امنیتی در مایکروسافت
خلاقیت بینهایت با Cocreator و جلوههای استودیو
ابزار Cocreator مستقیماً در نرمافزار Paint ویندوز ادغام شده است. بر خلاف ابزارهای مبتنی بر ابر مانند Midjourney یا DALL-E که برای تولید تصویر به زمان و اینترنت نیاز دارند، Cocreator از یک مدل انتشار (Diffusion Model) که به صورت محلی روی NPU اجرا میشود استفاده میکند. این ابزار به کاربران اجازه میدهد یک طرح ساده و خام با قلممو بکشند و با تنظیم یک نوار لغزان (Slider)، میزان تاثیر هوش مصنوعی را در لحظه تغییر دهند تا طرح آنها به یک اثر هنری واقعگرایانه تبدیل شود. این فرآیند کاملاً در زمان واقعی (Real-time) اتفاق میافتد.
همچنین Windows Studio Effects با استفاده از NPU ارتقا یافته است. این مجموعه شامل تصحیح ارتباط چشمی (Eye Contact)، محو کردن هوشمند پسزمینه، کادربندی خودکار و فیلترهای نوری پیشرفته است که در تمام برنامههای تماس ویدیویی (مانند زوم، تیمز و گوگل میت) بدون مصرف توان CPU قابل استفاده هستند.
سرفیس پرو ۱۱: پرچمدار سختافزاری مایکروسافت
در کنار معرفی شرکای سختافزاری، مایکروسافت از نسل جدید دستگاههای اختصاصی خود یعنی Surface Pro 11 و Surface Laptop 7 پرده برداشت. سرفیس پرو ۱۱ به عنوان پرچمدار این خانواده با تغییرات عمدهای روبرو شده است.
بهبودهای کلیدی در سرفیس پرو ۱۱:
- نمایشگر OLED: برای اولین بار در سری سرفیس پرو، مدلهای رده بالا از پنلهای OLED با کنتراست بینهایت و رنگهای خیرهکننده استفاده میکنند.
- کیبورد فلکس (Flex Keyboard): یک صفحه کلید جدید با باتری داخلی که میتواند حتی در صورت جدا شدن از تبلت، از طریق بلوتوث به کار خود ادامه دهد.
- عملکرد جهشیافته: طبق ادعای مایکروسافت، سرفیس پرو ۱۱ تا ۹۰ درصد سریعتر از سرفیس پرو ۹ عمل میکند.
- دوربین فوقعریض: ارتقای دوربین جلویی به همراه پشتیبانی کامل از هوش مصنوعی برای تماسهای ویدیویی شفافتر.
هوش مصنوعی محلی در برابر ابری و شبیهساز Prism
یکی از بزرگترین چالشهای معماری ARM، عدم سازگاری آن با برنامههای سنتی x86 است. اپل این مشکل را با معرفی ابزار شبیهساز Rosetta 2 حل کرد. مایکروسافت نیز در رایانههای Copilot+ از لایه ترجمه جدیدی به نام Prism استفاده کرده است. پریزم نسبت به شبیهسازهای قبلی ویندوز بین ۱۰ تا ۲۰ درصد عملکرد بهتری ارائه میدهد و به کاربران اجازه میدهد نرمافزارهای قدیمی خود را بدون افت سرعت محسوس اجرا کنند.
مزایای پردازش محلی هوش مصنوعی نسبت به پردازش ابری (Cloud AI):
- تاخیر صفر (Zero Latency): به دلیل عدم نیاز به ارسال و دریافت بستههای داده از طریق شبکه، پردازشها در کسری از ثانیه انجام میشوند.
- حفظ حریم خصوصی تضمینشده: اطلاعات شخصی از جمله تصاویر سیستم، چتها و دادههای مالی هرگز وارد سرورهای خارجی نمیشوند.
- عملکرد آفلاین: امکان استفاده از دستیارهای هوشمند، ترجمه همزمان (Live Captions) و پردازش تصویر در هواپیما یا مناطقی با اینترنت ضعیف.
- کاهش مصرف انرژی: استفاده از NPU روی تراشه باعث میشود سیستم خنکتر بماند و انرژی بسیار کمتری نسبت به زمانی که CPU درگیر ارتباط شبکهای است، مصرف شود.
لپتاپهای معرفی شده در موج اول Copilot+ توسط شرکتهای شخص ثالث نیز قابل توجه هستند:
- Dell XPS 13: با طراحی مینیمالیستی و عمر باتری شگفتانگیز.
- HP OmniBook X: مناسب برای طراحان و مدیران تجاری.
- Lenovo Yoga Slim 7x: با کیفیت ساخت پریمیوم و وزن بسیار سبک.
- Asus Vivobook S 15: با تمرکز بر تعادل بین قیمت و کارایی سختافزاری.
4. جدول مقایسه
برای درک بهتر جایگاه تراشههای جدید و تفاوت این رایانهها با نسلهای قبل، دو جدول مقایسهای در ادامه آورده شده است.
مقایسه توان پردازشی واحد عصبی (NPU)
| نام پردازنده / تراشه | معماری پایه | توان NPU (TOPS) | سال عرضه | وضعیت سازگاری با Copilot+ | | :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | | Qualcomm Snapdragon X Elite | ARM | 45 | 2024 | کاملاً سازگار (موج اول) | | Apple M3 | ARM | 18 | 2023 | سیستمعامل مک (غیر قابل قیاس مستقیم) | | Intel Core Ultra (Meteor Lake) | x86 | 10 | 2023 | ناسازگار (قدرت کمتر از ۴۰) | | AMD Ryzen 8040 (Hawk Point) | x86 | 16 | 2024 | ناسازگار (قدرت کمتر از ۴۰) | | Intel Lunar Lake (آینده) | x86 | 45+ | اواخر 2024 | سازگار در موجهای بعدی |
رایانههای Copilot+ در برابر رایانههای سنتی
| ویژگی | رایانههای سنتی (ویندوز ۱۱ عادی) | رایانههای Copilot+ | | :--- | :--- | :--- | | محل پردازش هوش مصنوعی | عمدتاً ابری (نیاز به اینترنت) | محلی روی NPU + ادغام ابری | | عمر باتری (متوسط) | ۵ الی ۱۰ ساعت | ۱۵ الی ۲۲ ساعت | | قابلیت Recall | پشتیبانی نمیشود | هسته مرکزی تجربه کاربری | | پردازش تصویر در لحظه (Cocreator) | کند و متکی به CPU/GPU با مصرف بالا | آنی (Real-time) و متکی به NPU | | معماری پردازنده | عمدتاً x86 (اینتل و AMD) | فعلاً معماری ARM (کوالکام) |
5. سوالات متداول
در ادامه به برخی از پرتکرارترین سوالات کاربران درباره این نسل جدید از رایانهها پاسخ دادهایم:
۱. یک رایانه Copilot+ دقیقاً چیست؟ رایانههای Copilot+ استاندارد جدیدی از لپتاپهای ویندوزی هستند که توسط مایکروسافت تعریف شدهاند. این دستگاهها باید حداقل ۱۶ گیگابایت رم و یک NPU با توان حداقل ۴۰ تریلیون عملیات در ثانیه (TOPS) داشته باشند تا بتوانند ویژگیهای پیشرفته هوش مصنوعی را به صورت محلی اجرا کنند.
۲. آیا قابلیت Recall حریم خصوصی من را نقض میکند؟ طبق اعلام مایکروسافت، این قابلیت به طور پیشفرض ایمنسازی شده است. پردازش و ذخیرهسازی دادههای تصویری به صورت ۱۰۰ درصد محلی (روی دستگاه) انجام میشود، رمزنگاری شده است و به هیچ سرور خارجی ارسال نمیگردد. همچنین کاربر کنترل کامل برای توقف، حذف یا استثنا کردن برنامهها دارد.
۳. چرا مایکروسافت روی معماری ARM سرمایهگذاری کرده است؟ معماری ARM در مقایسه با x86 بهرهوری انرژی بسیار بالاتری دارد. این مسئله باعث میشود لپتاپها عمر باتری بسیار طولانیتری داشته باشند، حرارت کمتری تولید کنند و نیازی به فنهای خنککننده پر سر و صدا نداشته باشند.
۴. آیا برنامههای قدیمی ویندوز روی این رایانهها کار میکنند؟ بله. به لطف شبیهساز نرمافزاری قدرتمند مایکروسافت به نام Prism، اکثر قریب به اتفاق نرمافزارهای سنتی (۳۲ بیتی و ۶۴ بیتی x86) بدون مشکل و با سرعت قابل قبولی روی پردازندههای سری Snapdragon X اجرا میشوند.
۵. آیا اینتل و AMD در این اکوسیستم جایی دارند؟ بله. اگرچه موج اول دستگاههای Copilot+ با پردازندههای کوالکام عرضه میشوند، اما هر دو شرکت اینتل (با تراشههای Lunar Lake) و AMD (با سری Strix Point) قرار است پردازندههایی با NPU قدرتمندتر از ۴۰ TOPS معرفی کنند که گواهی Copilot+ را دریافت خواهند کرد.
۶. تفاوت Cocreator با سرویسهای تولید عکس آنلاین در چیست؟ ابزارهای آنلاین برای تولید تصویر زمانبر هستند و نیاز به اینترنت پرسرعت دارند. Cocreator از سختافزار دستگاه شما استفاده کرده و به صورت بلادرنگ همگام با حرکت قلمموی شما در نرمافزار Paint تصویر را تغییر میدهد و نیازی به خرید اشتراکهای آنلاین ندارد.
۷. آیا این لپتاپها برای گیمینگ و بازی کردن مناسب هستند؟ تمرکز اصلی این دستگاهها بر بهرهوری، طول عمر باتری و پردازش هوش مصنوعی است. اگرچه گرافیکهای یکپارچه آنها قدرت خوبی دارند و برخی بازیها از طریق شبیهساز قابل اجرا هستند، اما این لپتاپها جایگزین لپتاپهای مخصوص گیمینگ با کارت گرافیکهای مجزا (مانند سری RTX انویدیا) نمیشوند.
6. نگاه به آینده
معرفی رایانههای Copilot+ تنها نقطه شروع است. با ورود پردازندههای نسل بعدی از اینتل (Lunar Lake) و ایامدی (Strix Point) در اواخر سال جاری، رقابت در بازار NPUها به شدت داغ خواهد شد. انتظار میرود که توسعهدهندگان نرمافزاری نیز اکوسیستم خود را تغییر دهند.
تغییرات مورد انتظار در اکوسیستم توسعهدهندگان:
- مهاجرت گستردهتر اپلیکیشنها به معماری بومی ARM (Native ARM64).
- استفاده از NPU در نرمافزارهای ویرایش ویدیو (نظیر Adobe Premiere) برای رندر سریعتر جلوههای ویژه.
- پیدایش عوامل هوش مصنوعی خودمختار (AI Agents) که میتوانند کارهای روتین ویندوز را با اجازه کاربر به طور مستقل انجام دهند.
«به زودی رایانههای شخصی نه تنها به عنوان یک ابزار، بلکه به عنوان یک همکار و همراه هوشمند عمل خواهند کرد که به صورت پیشگیرانه نیازهای ما را شناسایی و رفع میکنند.» — تحلیلگران ارشد موسسه گارتنر
مایکروسافت در حال بنا نهادن پایههایی است که پردازشهای سنگین (Heavy-compute) را از ابرها به لبه (Edge) شبکهها منتقل کند. این تغییر نه تنها به دموکراتیزه شدن هوش مصنوعی کمک میکند، بلکه راه را برای نرمافزارهایی هموار میسازد که تا پیش از این به دلیل محدودیتهای سختافزاری روی کامپیوترهای خانگی غیرقابل تصور بودند.
7. جمعبندی
رایانههای Copilot+ مایکروسافت نمایانگر یک نقطه عطف تاریخی در صنعت تکنولوژی هستند. همافزایی بینظیر سختافزار مبتنی بر ARM کوالکام (کاهش مصرف انرژی و توان بالای NPU) با معماری نرمافزاری بازطراحیشده ویندوز ۱۱، به خلق دستگاههایی منجر شده است که سریعتر، هوشمندتر و کارآمدتر از همیشه هستند. قابلیتهایی مانند Recall و Cocreator تنها نمونههایی اولیه از پتانسیل عظیم پردازش محلی هوش مصنوعی هستند. مایکروسافت با این حرکت جسورانه نه تنها شکاف موجود با اپل در زمینه کارایی و مصرف باتری را پر کرده، بلکه با ادغام عمیق هوش مصنوعی در تار و پود سیستمعامل، استانداردی کاملاً جدید برای آینده رایانههای شخصی تعریف کرده است. اکنون توپ در زمین توسعهدهندگان و کاربران است تا با بهرهگیری از این ابزارهای قدرتمند، مرزهای بهرهوری و خلاقیت را در عصر دیجیتال جابجا کنند.
منابع و مراجع
- Microsoft Unveils Copilot+ PCs with Innovative AI Features - Analysis and Updates — Microsoft Blog
- Microsoft Unveils Copilot+ PCs with Innovative AI Features - Analysis and Updates — Microsoft Tech Community
- Microsoft Unveils Copilot+ PCs with Innovative AI Features - Analysis and Updates — The Verge
- Microsoft Unveils Copilot+ PCs with Innovative AI Features - Analysis and Updates — Ars Technica
- Microsoft Unveils Copilot+ PCs with Innovative AI Features - Analysis and Updates — ZDnet
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به ما کمک میکند محتوای بهتری تولید کنیم