واژه‌نامه فناوری مایکروسافت

اصطلاحات IT و لایسنس مایکروسافت به فارسی

راهنمای جامع تعریف اصطلاحات فناوری مایکروسافت — از Azure و Copilot تا لایسنس اورجینال و امنیت

280 اصطلاح از 280 مورد

توضیح ساده مفاهیم پیچیده

☁️

Azure چیست؟

فکر کنید به جای خریدن یک سرور گران‌قیمت، هر ماه بابت استفاده از سرور مایکروسافت پول می‌دهید — مثل اجاره خانه به جای خریدن. Azure همین است: رایانه و ذخیره‌سازی و نرم‌افزار در ابر، با پرداخت بر اساس مصرف.

🏢

Active Directory چیست؟

تصور کنید اداره‌ای دارید با ۵۰۰ کارمند. Active Directory مثل یک دفترچه هوشمند است که می‌داند کدام کارمند به کدام اتاق (پوشه) دسترسی دارد، چه سطحی از دسترسی دارد، و رمز ورود همه را نگه می‌دارد — همه از یک مکان مدیریت می‌شوند.

🗄️

SQL Server چیست؟

SQL Server مثل یک کتابخانه بزرگ و منظم برای داده‌هاست. اگر اکسل برای چند صد ردیف خوب است، SQL Server برای میلیون‌ها ردیف — مثل لیست مشتریان یک بانک — طراحی شده. هزاران نفر می‌توانند همزمان اطلاعات بخوانند و ذخیره کنند.

🔒

Zero Trust چیست؟

قدیم می‌گفتند: داخل شبکه سازمانی = امن. Zero Trust می‌گوید: هیچ‌کس را نمی‌شناسم تا ثابت نکند کیست — حتی کارمندان داخل شبکه! مثل این است که حتی داخل ساختمان هم باید کارت شناسایی نشان دهید.

🤖

Copilot چیست؟

Copilot یک دستیار هوشمند است که درون Word، Excel، Teams، Outlook و ویندوز زندگی می‌کند. می‌توانید با زبان طبیعی فارسی یا انگلیسی باهاش حرف بزنید: «خلاصه این ایمیل را بنویس»، «این داده را تحلیل کن» یا «یک اسلاید بساز».

📦

Volume License چیست؟

وقتی یک شرکت ۱۰۰ رایانه دارد، به جای خریدن ۱۰۰ جعبه ویندوز از مغازه، یک قرارداد بزرگ با مایکروسافت می‌بندد که ارزان‌تر است. این قرارداد Volume License نام دارد — مثل خرید عمده از کارخانه به جای خرده‌فروشی.

🔐

TPM چیست؟

TPM مثل یک گاوصندوق کوچک داخل مادربورد است که کلیدهای رمزنگاری ویندوز را داخل خود نگه می‌دارد. حتی اگر کسی هارد شما را بدزدد، بدون این تراشه نمی‌تواند داده‌ها را بخواند. ویندوز ۱۱ بدون TPM ۲.۰ نصب نمی‌شود.

📦

Containers (کانتینر) چیست؟

تصور کنید هر برنامه را با تمام چیزی که لازم دارد (کتابخانه‌ها، تنظیمات) در یک جعبه بسته‌بندی می‌کنید. این جعبه روی هر سیستمی باز می‌شود و مثل اصلش کار می‌کند. Docker این جعبه‌ها را می‌سازد و Kubernetes صدها جعبه را همزمان مدیریت می‌کند.

⚡

Serverless چیست؟

در حالت عادی باید سرور بخرید و روش بگیرید حتی وقتی کسی از برنامه‌تان استفاده نمی‌کند. Serverless می‌گوید: فقط وقتی کسی درخواست می‌دهد کد اجرا می‌شود و فقط آن چند ثانیه را پرداخت می‌کنید — مثل تاکسی در مقایسه با خرید ماشین.

🔑

SSO چیست؟

بدون SSO باید برای هر برنامه (ایمیل، تقویم، فایل) جداگانه رمز وارد کنید. با SSO یک‌بار وارد می‌شوید و تا پایان روز به همه برنامه‌ها دسترسی دارید — مثل کارت ورود به یک مجتمع که بعد از آن به همه اتاق‌ها دسترسی دارید.

🚢

Kubernetes چیست؟

اگر Docker جعبه‌ساز است، Kubernetes مدیر انباری است که می‌داند کدام جعبه‌ها کجا بروند، اگر یکی خراب شد جایگزینش کند، و در روزهای شلوغ جعبه‌های بیشتری بسازد. استاندارد اجرای برنامه‌های مدرن در ابر.

🎟️

CAL چیست؟

ویندوز سرور خودش را جدا می‌خرید، اما هر کاربری که بخواهد به آن سرور متصل شود یک بلیت هم نیاز دارد. این بلیت CAL نام دارد — مثل بلیت ورودی به سالن کنسرت؛ بدون آن حتی با داشتن آدرس هم وارد نمی‌شوید.

تعاریف فنی کامل‌تر را در واژه‌نامه پایین بیابید ↓

.

.NET

Azure و ابر

پلتفرم توسعه Open Source مایکروسافت. پشتیبانی از C#، F# و VB برای ساخت وب، موبایل، دسکتاپ و بازی.

Visual StudioC#BlazorMAUI

.NET MAUI

Azure و ابر

فریمورک Cross-Platform مایکروسافت برای ساخت اپلیکیشن موبایل و دسکتاپ با یک کد C# — برای iOS، Android، macOS و Windows. جانشین Xamarin.

.NETC#Xamarin
A

Azure

Azure و ابر

پلتفرم رایانش ابری مایکروسافت با بیش از ۲۰۰ سرویس شامل IaaS، PaaS و SaaS. دومین ارائه‌دهنده بزرگ ابر جهان پس از AWS.

Azure DevOpsAzure ADAzure Arc

Azure AD (Entra ID)

Azure و ابر

سرویس مدیریت هویت و دسترسی ابری مایکروسافت. جانشین Active Directory برای محیط‌های ابری، با پشتیبانی از SSO، MFA و Conditional Access.

Active DirectoryMFASSO

Azure Arc

Azure و ابر

سرویس مایکروسافت برای مدیریت یکپارچه زیرساخت‌های ابری، On-Premise و Multi-Cloud از یک پنل واحد.

AzureHybrid Cloud

Azure DevOps

Azure و ابر

مجموعه سرویس‌های مبتنی بر ابر مایکروسافت برای مدیریت چرخه توسعه نرم‌افزار: Boards، Repos، Pipelines، Test Plans و Artifacts. رقیب GitHub در فضای Enterprise.

DevOpsGitHubCI/CDAzure

Azure SQL

Azure و ابر

نسخه مدیریت‌شده SQL Server در ابر Azure با High Availability خودکار، backup پایدار و scaling. شامل Single Database، Elastic Pool و Managed Instance.

SQL ServerAzureAlways On AG

Azure Functions

Azure و ابر

سرویس Serverless مایکروسافت برای اجرای کد بر اساس رویداد (Event-driven) بدون مدیریت سرور. پشتیبانی از C#، Python، JavaScript و Java. رقیب AWS Lambda.

AzureKEDAServerless

Azure App Service

Azure و ابر

پلتفرم PaaS مایکروسافت برای میزبانی وب‌اپ و API در Azure با پشتیبانی از .NET، Node.js، Python و Java، Auto-scaling و SSL خودکار.

AzurePaaSAPI

Azure Key Vault

Azure و ابر

سرویس مدیریت اسرار ابری مایکروسافت برای ذخیره امن کلیدهای رمزنگاری، گواهی‌ها و connection string‌ها با دسترسی مرکزی و audit log.

AzureSecurityTPM

Azure Storage

Azure و ابر

راهکار ذخیره‌سازی ابری مایکروسافت شامل Blob (غیرساختاری)، File (SMB/NFS)، Table (NoSQL) و Queue (پیام). با تکرار خودکار و چندین لایه دسترسی (Hot/Cool/Archive).

AzureOneDriveCosmos DB

Azure Cosmos DB

Azure و ابر

پایگاه داده NoSQL توزیع‌شده جهانی مایکروسافت با latency تک‌رقمی میلی‌ثانیه‌ای. پشتیبانی از چند مدل داده: Document، Graph، Column و Key-Value.

AzureDataverseSQL Server

Azure Monitor

Azure و ابر

پلتفرم مانیتورینگ مایکروسافت برای جمع‌آوری و تحلیل تله‌متری از منابع Azure و محیط‌های Hybrid. شامل Log Analytics، Metrics و Alerts.

AzureLog AnalyticsMicrosoft Sentinel

Azure Virtual Desktop (AVD)

Azure و ابر

سرویس VDI (Virtual Desktop Infrastructure) مایکروسافت در Azure. سازمان‌ها می‌توانند ویندوز ۱۱ و برنامه‌ها را برای کارمندان روی ابر Azure هاست کنند.

Windows 365AzureIntune

Azure ExpressRoute

Azure و ابر

اتصال شبکه اختصاصی از مرکز داده سازمان به Azure بدون عبور از اینترنت عمومی. پهنای باند ۱ تا ۱۰۰ گیگابیت، SLA ۹۹.۹۵٪ و latency پایین‌تر از اینترنت.

AzureAzure VPN GatewayHybrid Cloud

Azure Kubernetes Service (AKS)

Azure و ابر

سرویس مدیریت‌شده Kubernetes مایکروسافت در Azure. Control Plane را مایکروسافت مدیریت می‌کند. با Cluster Autoscaler، KEDA و Azure DevOps برای CI/CD یکپارچه است.

KubernetesAzureDockerKEDA

Azure CLI

Azure و ابر

ابزار خط فرمان مایکروسافت برای مدیریت منابع Azure از ترمینال. جایگزین مدرن Azure PowerShell برای کاربران Linux/macOS.

PowerShellAzureBicep

Azure Stack

Azure و ابر

خانواده محصولات مایکروسافت برای اجرای سرویس‌های Azure در مرکز داده سازمان (On-Premise). شامل Azure Stack Hub، HCI و Edge.

AzureHybrid CloudAzure Arc

Azure Regions

Azure و ابر

مناطق جغرافیایی مایکروسافت که در آن‌ها مراکز داده Azure مستقر هستند. بیش از ۶۰ منطقه در ۱۴۰+ کشور. هر منطقه دارای حداقل ۳ Availability Zone برای تاب‌آوری.

Availability ZonesAzureRegion Pairs

Availability Zones

Azure و ابر

مراکز داده فیزیکی مستقل در یک منطقه Azure با برق، خنک‌کننده و شبکه مجزا. تضمین ۹۹.۹۹٪ uptime برای VM‌های توزیع‌شده روی چند Zone.

Azure RegionsAvailability SetsAzure

Availability Sets

Azure و ابر

گروهی از VM‌ها در Azure که روی سخت‌افزارهای فیزیکی مختلف توزیع می‌شوند تا در صورت خرابی یک رک یا شبکه، همه با هم قطع نشوند. SLA ۹۹.۹۵٪.

Availability ZonesVM Scale SetsAzure

Azure Load Balancer

Azure و ابر

سرویس توزیع بار ترافیکی Azure که ترافیک ورودی را بین چندین VM سالم توزیع می‌کند. دو نوع: Public (اینترنت) و Internal (داخلی).

Application GatewayTraffic ManagerAzure

Azure Application Gateway

Azure و ابر

Application Delivery Controller مایکروسافت با قابلیت‌های Layer 7 routing، SSL termination، Cookie-based session affinity و WAF یکپارچه.

Azure Load BalancerAzure WAFAzure Front Door

Azure Traffic Manager

Azure و ابر

سرویس DNS-based load balancing مایکروسافت برای توزیع ترافیک بین مناطق جغرافیایی مختلف Azure. روش‌های routing: Priority، Weighted، Performance و Geographic.

Azure Load BalancerAzure Front DoorAzure Regions

Azure Front Door

Azure و ابر

پلتفرم CDN و Application Delivery مایکروسافت با SSL termination، WAF، URL-based routing و caching در لبه جهانی.

Azure CDNApplication GatewayAzure WAF

Azure CDN

Azure و ابر

شبکه توزیع محتوای مایکروسافت برای کش کردن محتوای استاتیک در نزدیک‌ترین PoP به کاربر. کاهش latency و کاهش بار سرور مبدأ.

Azure Front DoorAzure StorageAzure

Azure DNS

Azure و ابر

سرویس hosting دامنه DNS مایکروسافت در Azure با SLA ۱۰۰٪ uptime. پشتیبانی از Azure Private DNS Zones برای Resolution نام داخلی در VNet.

AzureTraffic ManagerPrivate Endpoint

Azure Bastion

Azure و ابر

سرویس RDP/SSH امن مایکروسافت که از طریق مرورگر و بدون نیاز به IP عمومی به VM‌های Azure متصل می‌شود. تمام ارتباطات در Azure باقی می‌ماند.

AzureVNetPrivate Endpoint

Azure Virtual Network (VNet)

Azure و ابر

سرویس شبکه ایزوله و منطقی در Azure. اجازه می‌دهد VM‌ها، App Services و سایر منابع به‌صورت امن با هم و با اینترنت ارتباط برقرار کنند.

VNet PeeringNSGAzure Bastion

Azure Backup

Azure و ابر

سرویس Backup ابری مایکروسافت برای VM‌های Azure، فایل‌های On-Premise، SQL Server و SharePoint. با Retention طولانی، Encryption و RPO کوتاه.

Azure Site RecoveryAzure StorageAzure

Azure Site Recovery

Azure و ابر

سرویس Disaster Recovery مایکروسافت که VM‌های Azure و Hyper-V را به منطقه ثانویه Replicate می‌کند. Failover و Failback خودکار در صورت قطعی منطقه.

Azure BackupAvailability ZonesAzure

Azure Migrate

Azure و ابر

هاب مرکزی مایکروسافت برای ارزیابی، مهاجرت و مدرن‌سازی زیرساخت On-Premise به Azure. شامل Discovery، Assessment و Replication.

AzureAzure Site RecoveryAzure Arc

Azure Advisor

Azure و ابر

مشاور هوشمند رایگان Azure که بهترین روش‌ها را برای بهینه‌سازی cost، security، reliability و performance پیشنهاد می‌دهد.

Azure Cost ManagementAzure MonitorAzure

Azure Cost Management

Azure و ابر

ابزار مدیریت هزینه مایکروسافت برای مانیتورینگ، تحلیل و پیش‌بینی هزینه Azure. شامل Budgets، Alerts و Cost Allocation.

Azure AdvisorAzure ReservationsAzure

Azure Service Health

Azure و ابر

داشبورد مایکروسافت برای مشاهده وضعیت سلامت سرویس‌های Azure در منطقه شما. هشدارهای شخصی‌سازی‌شده برای قطعی‌ها و نگهداری‌های پیش‌رو.

Azure Resource HealthAzure MonitorAzure Advisor

Azure Application Insights

Azure و ابر

سرویس APM (Application Performance Monitoring) مایکروسافت. مانیتورینگ Live وب‌اپ: Request rate، Response time، Failure rate و Dependency tracing.

Azure MonitorLog AnalyticsAzure

Azure Data Factory

Azure و ابر

سرویس Integration داده مایکروسافت برای ساخت Pipeline‌های ETL/ELT. داده را از ۱۰۰+ منبع استخراج، تبدیل و در مقصد (Data Lake، Synapse) بارگذاری می‌کند.

Azure Synapse AnalyticsPower QueryAzure Data Lake

Azure Synapse Analytics

Azure و ابر

سرویس Analytics یکپارچه مایکروسافت که Data Warehouse بزرگ‌مقیاس، Pipeline داده و Spark را در یک محیط ادغام می‌کند. جانشین Azure SQL Data Warehouse.

Azure Data FactoryMicrosoft FabricPower BI

Azure Databricks

Azure و ابر

پلتفرم Analytics مبتنی بر Apache Spark که مایکروسافت با Databricks توسعه داده. برای Data Engineering، Data Science و Machine Learning در مقیاس بزرگ.

Azure Synapse AnalyticsAzure Machine LearningMicrosoft Fabric

Azure Machine Learning

Azure و ابر

پلتفرم MLaaS مایکروسافت برای چرخه کامل ML: Training، Deployment، MLOps و Model Registry. پشتیبانی از PyTorch، TensorFlow و AutoML.

Azure OpenAI ServiceAzure Cognitive ServicesAzure Databricks

Azure Cognitive Services

Azure و ابر

مجموعه API‌های هوش مصنوعی آماده مایکروسافت: Vision، Speech، Language، Decision و Search. بدون نیاز به آموزش مدل، قابلیت AI را به اپ اضافه می‌کنند.

Azure Machine LearningAzure OpenAI ServiceAzure

Azure OpenAI Service

Azure و ابر

دسترسی سازمانی امن به مدل‌های OpenAI (GPT-4o، DALL-E 3، Whisper) در زیرساخت Azure. داده‌ها برای آموزش مدل استفاده نمی‌شوند و SLA سازمانی ۹۹.۹٪ دارد.

OpenAICopilotAzureGitHub Copilot

Azure IoT Hub

Azure و ابر

سرویس مرکزی مایکروسافت برای مدیریت ارتباط بین میلیون‌ها دستگاه IoT و ابر. پشتیبانی از双向 پیام‌رسانی، Authentication و Device Management.

Azure IoT EdgeAzure Digital TwinsAzure

Azure IoT Edge

Azure و ابر

runtime مایکروسافت برای اجرای ماژول‌های Cloud-native روی دستگاه‌های IoT در لبه (Edge). پردازش محلی، کاهش latency و کار آفلاین.

Azure IoT HubAzure Stack EdgeAzure

Azure Digital Twins

Azure و ابر

پلتفرم مدل‌سازی محیط‌های فیزیکی مایکروسافت — ساختمان‌ها، کارخانه‌ها، شهرها. روابط بین اجزا را مدل می‌کند و برای بهینه‌سازی و شبیه‌سازی استفاده می‌شود.

Azure IoT HubAzure MapsAzure

Azure API Management

Azure و ابر

پلتفرم مدیریت API مایکروسافت برای Publish، Secure، Transform و Monetize API‌ها. شامل Developer Portal، Rate Limiting و Caching.

Azure App ServiceAzure Logic AppsAzure

Azure Logic Apps

Azure و ابر

سرویس Workflow Low-Code مایکروسافت برای اتوماسیون فرآیندهای تجاری. با ۲۰۰+ Connector آماده، سیستم‌های مختلف را بدون کد به هم وصل می‌کند.

Power AutomateAzure FunctionsAzure Event Grid

Azure Event Grid

Azure و ابر

سرویس Routing رویداد مایکروسافت با架构 Pub/Sub. رویدادهای Azure (مثل ایجاد فایل، تغییر منبع) را به‌طور قابل اعتماد به Subscriber‌ها تحویل می‌دهد.

Azure Event HubsAzure Service BusAzure Logic Apps

Azure Event Hubs

Azure و ابر

پلتفرم Streaming داده بزرگ‌مقیاس مایکروسافت. میلیون‌ها رویداد در ثانیه را دریافت می‌کند — پایه‌ی Real-time Analytics و Telemetry pipeline.

Azure Stream AnalyticsAzure Event GridAzure Service Bus

Azure Cache for Redis

Azure و ابر

سرویس In-Memory cache مدیریت‌شده مایکروسافت مبتنی بر Redis. برای کاهش latency برنامه‌ها، Session store و Caching داده پرکاربرد.

Azure StorageAzure SQLAzure

Azure Database for PostgreSQL

Azure و ابر

نسخه مدیریت‌شده PostgreSQL در Azure با High Availability خودکار، Backup، Patching و Scaling. پشتیبانی از Single Server و Flexible Server.

Azure SQLAzure Cosmos DBAzure

Azure Data Lake Storage

Azure و ابر

سرویس ذخیره‌سازی بزرگ‌مقیاس مایکروسافت برای داده‌های Big Data و Analytics. مبتنی بر Blob Storage با Hierarchical Namespace برای کارایی Hadoop.

Azure StorageAzure Synapse AnalyticsAzure Data Factory

Azure Data Explorer (Kusto)

Azure و ابر

سرویس تحلیل سریع داده لاگ و تله‌متری مایکروسافت. زبان کوئری KQL برای تحلیل میلیاردها رکورد در ثانیه. پایه Azure Monitor Log Analytics.

Azure MonitorLog AnalyticsAzure Synapse Analytics

Azure Well-Architected Framework

Azure و ابر

مجموعه بهترین روش‌های مایکروسافت برای طراحی راهکارهای ابری. پنج ستون: Reliability، Security، Cost Optimization، Operational Excellence و Performance Efficiency.

Cloud Adoption FrameworkAzure AdvisorAzure

Azure Landing Zones

Azure و ابر

محیط Azure Multitenant از پیش پیکربندی‌شده با بهترین روش‌های Management Group، Subscription، Identity و Network. نقطه شروع سازمانی برای مهاجرت.

Cloud Adoption FrameworkAzure PolicyAzure

Azure Resource Manager (ARM)

Azure و ابر

لایه مدیریت و Deployment مایکروسافت برای Azure. تمام منابع از طریق ARM API ایجاد و مدیریت می‌شوند — از Portal، CLI، PowerShell یا Template.

ARM TemplatesBicepAzure

Azure RBAC

امنیت

Role-Based Access Control مایکروسافت در Azure. دسترسی به منابع Azure بر اساس نقش‌ها (Owner، Contributor، Reader و نقش‌های اختصاصی) تخصیص می‌یابد — نه به افراد.

Managed IdentityEntra IDAzure Policy

Attack Surface Reduction (ASR)

امنیت

مجموعه قوانین مایکروسافت در Defender for Endpoint که مسیرهای رایج حملات (مثلاً اجرای ماکرو در Office، فرایندهای فرزند مشکوک) را مسدود می‌کند — قبل از اینکه آسیبی رخ دهد.

DefenderEDRControlled Folder Access

Application Guard

امنیت

قابلیت مایکروسافت در Edge و Office که وب‌سایت‌ها یا فایل‌های غیرمطمئن را در یک محیط ایزوله Hyper-V باز می‌کند. اگر مالور باشد، به سیستم اصلی نفوذ نمی‌کند.

Windows SandboxDefenderEdge

Azure Confidential Computing

امنیت

خدمات مایکروسافت در Azure که داده را در هنگام پردازش (in-use) با استفاده از Secure Enclave‌های سخت‌افزاری محافظت می‌کند — سومین حالت رمزنگاری پس از at-rest و in-transit.

Confidential VMSecure EnclaveVBS

Azure Firewall

امنیت

فایروال مدیریت‌شده مایکروسافت در Azure با قابلیت‌های Layer 3-7 filtering، Threat Intelligence، IDPS و DNAT/SNAT. به‌طور خودکار Highly Available است.

NSGAzure WAFAzure Front Door

Azure WAF (Web Application Firewall)

امنیت

فایروال لایه ۷ مایکروسافت برای محافظت از وب‌اپ در برابر OWASP Top 10 (SQL Injection، XSS و...). در Application Gateway و Front Door یکپارچه است.

Application GatewayAzure Front DoorAzure Firewall

Azure DDoS Protection

امنیت

سرویس مایکروسافت برای محافظت منابع Azure در برابر حملات DDoS. دو لایه: Basic (رایگان) و Standard (با تضمین مالی و گزارش حمله).

Azure FirewallAzure Front DoorAzure

Azure Private Link

امنیت

سرویس مایکروسافت برای دسترسی امن و private به سرویس‌های Azure PaaS از داخل VNet — بدون عبور از اینترنت عمومی. ترافیک در شبکه Backbone مایکروسافت باقی می‌ماند.

Private EndpointVNetAzure ExpressRoute

Azure Policy

امنیت

سرویس مایکروسافت در Azure برای اعمال و ممیزی سیاست‌ها (مثلاً «اجازه ایجاد منبع بدون Tag نده»، «فقط منطقه West Europe»). با Initiative سیاست‌های مرتبط را گروه‌بندی می‌کند.

Azure RBACBlueprintsDefender for Cloud

Azure Hybrid Benefit

لایسنس

مزیت مایکروسافت که با داشتن Software Assurance روی Windows Server یا SQL Server، هزینه لایسنس در Azure را کاهش می‌دهد — تا ۴۹٪ صرفه‌جویی در VM.

Software AssuranceLicense MobilityAzure Reserved VM Instances

Azure Reserved VM Instances (RIs)

لایسنس

تعهد ۱ یا ۳ ساله به VM خاص در Azure با تخفیف تا ۷۲٪ نسبت به Pay-As-You-Go. مناسب برای Workload ثابت و قابل پیش‌بینی.

Azure Savings PlanAzure Hybrid BenefitAzure Spot VMs

Azure Savings Plan

لایسنس

تعهد ساعتانه به مصرف Compute در Azure (به‌جای VM خاص). انعطاف‌پذیرتر از RIs — بین VM sizes و مناطق قابل جابجایی. تخفیف تا ۶۵٪.

Azure Reserved VM InstancesAzure Hybrid BenefitAzure Cost Management

Azure Spot VMs

لایسنس

VM‌های ارزان Azure از ظرفیت‌های بدون استفاده با تخفیف تا ۹۰٪. ممکن است هر لحظه توسط Azure Preempt شوند. مناسب برای Batch و Workload غیرحساس.

Azure Reserved VM InstancesAzure Savings PlanAzure

Azure Free Account

لایسنس

حساب رایگان Azure برای شروع. شامل ۲۰۰ دلار اعتبار ۳۰ روزه، ۱۲ ماه سرویس رایگان محدود و ۵۵+ سرویس همیشه رایگان (مثل App Service F1، Functions).

AzureAzure Pay-As-You-GoAzure Plan

Azure Pay-As-You-Go

لایسنس

مدل قیمت‌گذاری پایه Azure — پرداخت بر اساس مصرف، بدون تعهد. مناسب برای پروژه کوتاه‌مدت، تست و محیط Dev. گران‌ترین گزینه در بلندمدت.

Azure Reserved VM InstancesAzure Free AccountAzure Cost Management

Azure Marketplace

لایسنس

فروشگاه آنلاین مایکروسافت برای راهکارهای فنی و زیرساختی مبتنی بر Azure.VM Image، SaaS، Container و Consulting Service قابل خرید است.

Microsoft AppSourceMicrosoft Commercial MarketplaceCo-sell

Active Directory (AD)

سرور

سرویس دایرکتوری مایکروسافت برای مدیریت کاربران، گروه‌ها، رایانه‌ها و سیاست‌های امنیتی در شبکه‌های سازمانی.

Azure ADGroup PolicyLDAP

Always On AG

سرور

قابلیت High Availability در SQL Server که تا ۸ Replica از پایگاه داده نگه می‌دارد. در صورت خرابی، failover خودکار در کمتر از ۳۰ ثانیه انجام می‌شود.

SQL ServerFailover ClusterAzure SQL
B

Blazor

Azure و ابر

فریمورک وب مایکروسافت در .NET که اجازه می‌دهد با C# به جای JavaScript برنامه وب تعاملی بنویسید. اجرای کد .NET مستقیماً در مرورگر با WebAssembly.

.NETC#Visual Studio

Bicep

Azure و ابر

زبان Infrastructure as Code (IaC) مایکروسافت برای تعریف منابع Azure با سینتکس تمیزتر از ARM JSON. کامپایل می‌شود به ARM Template.

AzureARM TemplateTerraform

BitLocker

امنیت

فناوری رمزنگاری کامل دیسک داخلی ویندوز که با استفاده از TPM اطلاعات درایو را در برابر دسترسی غیرمجاز محافظت می‌کند.

TPMWindows 11EFS
C

C#

Azure و ابر

زبان برنامه‌نویسی مدرن، Object-Oriented و Type-Safe مایکروسافت که پایه اکوسیستم .NET است.

.NETVisual StudioBlazor

Cloud Adoption Framework

Azure و ابر

راهنمای استراتژیک مایکروسافت برای مهاجرت و پذیرش ابر. شامل Strategy، Plan، Ready، Adopt و Govern — با ابزارها و الگوهای عملی.

Azure Well-Architected FrameworkAzure Landing ZonesAzure Migrate

Conditional Access

امنیت

سیاست‌های هوشمند دسترسی در Entra ID که بر اساس شرایط مثل موقعیت مکانی، دستگاه، ریسک هویت و برنامه، دسترسی را مدیریت می‌کند — قلب معماری Zero Trust.

Entra IDMFAZero TrustIntune

Credential Guard

امنیت

قابلیت امنیتی ویندوز که رمزهای هش NTLM و Ticket‌های Kerberos را در یک محیط ایزوله Virtualization-Based Security نگه می‌دارد — غیرقابل دسترس برای Malware حتی با دسترسی Admin.

VBSTPMWindows Hello for Business

Core Isolation

امنیت

گروهی از فناوری‌های امنیتی ویندوز مبتنی بر Virtualization که فرآیندهای حساس هسته را ایزوله می‌کند. شامل Memory Integrity (HVCI) و Credential Guard.

VBSHVCICredential Guard

Controlled Folder Access

امنیت

قابلیت Anti-Ransomware مایکروسافت در Defender. از تغییر یا رمزنگاری فایل‌های کاربر در پوشه‌های محافظت‌شده (Documents، Pictures) توسط برنامه‌های مشکوک جلوگیری می‌کند.

DefenderASRRansomware Protection

Confidential VM

امنیت

نوعی از ماشین مجازی در Azure که کل VM از جمله حافظه و CPU state با رمزنگاری سخت‌افزاری محافظت می‌شود — حتی ادمین Hypervisor نمی‌تواند داده را ببیند.

Azure Confidential ComputingSecure EnclaveVBS

Certificate Authority (CA)

امنیت

مرجع صدور گواهی دیجیتال که هویت افراد، سازمان‌ها یا سرورها را تأیید می‌کند. مایکروسافت Active Directory Certificate Services یک CA داخلی است.

PKITLSDigital Signature

CASB (Cloud Access Security Broker)

امنیت

پلتفرمی که میان کاربران و سرویس‌های ابری قرار می‌گیرد و Shadow IT، سیاست‌های دسترسی و محافظت از داده را مدیریت می‌کند. Defender for Cloud Apps راهکار مایکروسافت است.

SASEDefender for Cloud AppsConditional Access

Cloud Security Posture Management (CSPM)

امنیت

رده ابزارهایی که به‌طور پیوسته پیکربندی ابری را بررسی و با بهترین روش‌ها (CIS، NIST) مقایسه می‌کنند. Microsoft Defender for Cloud راهکار CSPM مایکروسافت است.

Defender for CloudAzure PolicySecure Score

Compliance Manager

امنیت

داشبورد مایکروسافت در Microsoft Purview که وضعیت انطباق سازمان با استانداردهای GDPR، HIPAA، ISO 27001 و... را می‌سنجد و توصیه‌های بهبود ارائه می‌دهد.

Microsoft PurviewMicrosoft PrivaDefender for Cloud

CVSS (Common Vulnerability Scoring System)

امنیت

استاندارد جهانی امتیازدهی آسیب‌پذیری از ۰ تا ۱۰. مایکروسافت در Patch Tuesday و Defender هر CVE را با امتیاز CVSS منتشر می‌کند.

CVEPatch TuesdayVulnerability Assessment

CAL (Client Access License)

لایسنس

لایسنسی که به هر کاربر یا دستگاه اجازه دسترسی به سرویس‌های Windows Server، SQL Server یا Exchange را می‌دهد.

Volume LicenseWindows Server

CSP (Cloud Solution Provider)

لایسنس

برنامه فروش شریک مایکروسافت که به ارائه‌دهندگان مجاز اجازه می‌دهد محصولات مایکروسافت را با پشتیبانی مستقیم به مشتریان بفروشند.

Volume LicenseMicrosoft Partner

Competency

لایسنس

گواهی تخصص مایکروسافت برای شرکا در حوزه‌ای خاص (مثلاً Cloud Platform، Data Analytics، Security). نیازمند آزمون فنی و فروش حداقل.

Solution PartnerMicrosoft Partner NetworkSpecialization

Co-sell

لایسنس

برنامه مایکروسافت که در آن تیم فروش مایکروسافت با شرکا در فروش راهکار به مشتریان Enterprise همکاری می‌کند. شرکای موفق می‌توانند تعامل فروش مایکروسافت را ببینند.

Microsoft Commercial MarketplaceSolution PartnerAzure Marketplace

Copilot

هوش مصنوعی

دستیار هوش مصنوعی مایکروسافت مبتنی بر GPT-4o که در ویندوز، Office 365، Teams، Bing و Edge ادغام شده است.

OpenAIMicrosoft 365Bing

Copilot+ PC

هوش مصنوعی

نسل جدید رایانه‌هایی که دارای NPU با حداقل ۴۰ TOPS هستند و قابلیت‌های AI محلی مانند Recall، Live Captions و Cocreator را پشتیبانی می‌کنند.

CopilotNPUWindows 11

Copilot Studio

هوش مصنوعی

پلتفرم Low-Code مایکروسافت برای ساخت Copilot‌های سفارشی و ربات‌های گفتگو. جانشین Power Virtual Agents با قابلیت‌های GenAI پیشرفته.

CopilotPower PlatformAzure OpenAI

Cloud Gaming

سخت‌افزار

سرویس استریم بازی مایکروسافت (xCloud) که اجازه می‌دهد بازی‌های Xbox را روی مرورگر، گوشی یا تبلت بدون کنسول اجرا کنید. بخشی از Game Pass Ultimate.

Xbox Game Pass UltimateXbox Series XAzure
D

DevOps

Azure و ابر

فرآیند توسعه و عرضه نرم‌افزار که توسعه (Dev) و عملیات (Ops) را ادغام می‌کند. Azure DevOps مجموعه ابزارهای مایکروسافت برای این هدف است.

Azure DevOpsGitHub ActionsCI/CD

Docker

Azure و ابر

پلتفرم containerization که برنامه و وابستگی‌هایش را در یک بسته قابل حمل قرار می‌دهد. مایکروسافت از Windows Container و Linux Container در ویندوز پشتیبانی می‌کند.

KubernetesAKSWSL

Defender

امنیت

مجموعه ابزارهای امنیتی مایکروسافت شامل Microsoft Defender Antivirus (آنتی‌ویروس داخلی ویندوز) و Defender for Endpoint برای سازمان‌ها.

BitLockerWindows 11Sentinel

DLP (Data Loss Prevention)

امنیت

قابلیت Microsoft Purview که از اشتراک‌گذاری یا نشت داده‌های حساس (مثل شماره کارت، کد ملی) جلوگیری می‌کند — در ایمیل، Teams، SharePoint و دستگاه‌ها.

Microsoft PurviewSensitivity LabelsInformation Protection

Device CAL

لایسنس

نوعی CAL که به یک دستگاه خاص اختصاص می‌یابد. چند کاربر می‌توانند از همان دستگاه استفاده کنند. مناسب برای شیفت‌کاری و Kiosk.

User CALCALWindows Server

Dynamics 365 Business Central

لایسنس

راهکار ERP کامل مایکروسافت برای SMB. شامل مالی، فروش، خرید، انبار، پروژه و خدمات. نسخه ابری (SaaS) و On-Premise موجود است.

Dynamics 365Power PlatformERP

DirectStorage

ویندوز

API مایکروسافت که از Xbox به PC آمد. زمان لود بازی را با خواندن مستقیم داده از NVMe به GPU — بدون عبور از CPU — از دقیقه‌ها به ثانیه‌ها کاهش می‌دهد.

Xbox Series XWindows 11DirectX 12

DAX (Data Analysis Expressions)

آفیس و M365

زبان فرمول‌نویسی در Power BI، Power Pivot و Analysis Services. برای محاسبه معیارهای پیچیده کسب‌وکار، جداول محاسباتی و تحلیل سری زمانی استفاده می‌شود.

Power BIExcelMicrosoft Fabric

DALL-E

هوش مصنوعی

مدل تولید تصویر از متن OpenAI که در Copilot و Azure OpenAI Service قابل دسترسی است. نسخه ۳ می‌تواند تصاویر فتورئالیستیک و هنری تولید کند.

OpenAIAzure OpenAI ServiceCopilot

Dataverse

کسب‌وکار

پلتفرم داده ابری مایکروسافت (قبلاً Common Data Service) که زیرساخت ذخیره‌سازی برنامه‌های Power Platform و Dynamics 365 است.

Power PlatformDynamics 365

Dynamics 365

کسب‌وکار

مجموعه نرم‌افزارهای سازمانی مایکروسافت برای CRM و ERP. شامل ماژول‌های Sales، Customer Service، Finance، Supply Chain و بیشتر.

Power PlatformAzureTeams
E

EDR (Endpoint Detection and Response)

امنیت

رده‌ای از راهکارهای امنیتی که رفتار Endpoint را به‌طور پیوسته مانیتور می‌کنند و به تیم امنیت امکان تشخیص، تحقیق و پاسخ به تهدیدات پیشرفته را می‌دهند. Defender for Endpoint نمونه‌ی مایکروسافت.

Defender XDRMicrosoft SentinelSOAR

Encryption at Rest

امنیت

رمزنگاری داده در حالت ذخیره‌شده (دیسک، دیتابیس، Blob Storage). مایکروسافت به‌طور پیش‌فرض Storage Accounts و SQL Database را با AES-256 رمزنگاری می‌کند.

Encryption in TransitBitLockerAzure Storage

Encryption in Transit

امنیت

رمزنگاری داده در حال انتقال در شبکه (بین کلاینت و سرور). استاندارد TLS 1.3 در تمام سرویس‌های مایکروسافت پیش‌فرض است.

Encryption at RestTLSAzure ExpressRoute

Enterprise Agreement (EA)

لایسنس

قرارداد حجمی مایکروسافت برای سازمان‌های با ۵۰۰+ کاربر/دستگاه. بهترین قیمت و مدیریت مرکزی لایسنس‌ها.

Volume LicenseMicrosoft 365Software Assurance

Enrollment for Education Solutions (EES)

لایسنس

قرارداد حجمی مایکروسافت ویژه موسسات آموزشی (مدارس، دانشگاه‌ها). بر اساس تعداد کارمند/دانش‌آموز، نه دستگاه. ساده و مقرون‌به‌صرفه.

Microsoft 365 A1/A3/A5Volume LicenseEnterprise Agreement

External Connector (EC)

لایسنس

لایسنسی که به جای CAL برای هر کاربر خارجی، یک سرور را برای دسترسی نامحدود کاربران خارجی مجاز می‌کند. مناسب برای وب‌سایت‌های Public.

CALWindows ServerVolume License

Edge

ویندوز

مرورگر وب پیشفرض مایکروسافت مبتنی بر Chromium با قابلیت‌هایی مثل Copilot، Collections، Immersive Reader و حالت IE Mode.

CopilotBingWindows 11

Excel

آفیس و M365

صفحه گسترده مایکروسافت با فرمول، Pivot Table، Power Query و Power Pivot. با Copilot AI اکنون تحلیل داده با زبان طبیعی ممکن است.

Power BIPower QueryDAX

Exchange Server

سرور

سرور ایمیل، تقویم و مخاطبین سازمانی مایکروسافت. نسخه On-Premise آن با Microsoft 365 Exchange Online رقابت می‌کند.

OutlookMicrosoft 365Teams

Entra ID

Azure و ابر

نام جدید Azure Active Directory (Azure AD) از سال ۲۰۲۳. سرویس هویت ابری مایکروسافت برای مدیریت احراز هویت، دسترسی و امنیت هویت در سازمان‌ها.

Azure ADMFASSOConditional Access
F

FIDO2

امنیت

استاندارد بین‌المللی احراز هویت بدون رمز عبور با کلید سخت‌افزاری (Security Key) یا بیومتریک. مایکروسافت از FIDO2 در Windows Hello for Business پشتیبانی می‌کند.

Windows HelloTPMEntra ID
G

GitHub

Azure و ابر

بزرگ‌ترین پلتفرم میزبانی کد و همکاری توسعه‌دهندگان که مایکروسافت آن را در سال ۲۰۱۸ به قیمت ۷.۵ میلیارد دلار خریداری کرد.

GitHub ActionsAzure DevOpsVisual Studio

GitHub Actions

Azure و ابر

سیستم CI/CD یکپارچه در GitHub. با تعریف Workflow در فایل YAML، به طور خودکار تست، Build و Deploy روی هر رویداد مثل Push یا Pull Request اجرا می‌شود.

GitHubAzure DevOpsDevOps

Group Policy (GPO)

سرور

ابزار مدیریت مرکزی تنظیمات رایانه‌ها و کاربران در شبکه‌های Active Directory ویندوز.

Active DirectoryWindows ServerIntune

GitHub Copilot

هوش مصنوعی

دستیار کدنویسی هوش مصنوعی مایکروسافت مبتنی بر OpenAI Codex که در ویرایشگرهای کد مانند VS Code پیشنهاد کد می‌دهد.

GitHubVisual StudioOpenAI

GPT-4o

هوش مصنوعی

مدل چندوجهی (Multimodal) OpenAI که متن، تصویر و صدا را پردازش می‌کند. پایه Copilot در Windows، Office و Azure OpenAI.

OpenAICopilotAzure OpenAI Service
H

Hybrid Cloud

Azure و ابر

مدل ترکیبی ابر که منابع On-Premise و Public Cloud را با مدیریت یکپارچه ترکیب می‌کند. مایکروسافت با Azure Arc و Azure Stack این مدل را رهبری می‌کند.

Azure ArcAzure StackAzure

Hyper-V

سرور

فناوری مجازی‌سازی Microsoft که در Windows Server و Windows 11 Pro/Enterprise موجود است و اجازه اجرای ماشین‌های مجازی را می‌دهد.

Windows ServerAzureVirtual Machine

Hotpatch

سرور

فناوری مایکروسافت در Windows Server 2025 Azure Edition که وصله‌های امنیتی را مستقیماً روی حافظه اجرا می‌کند بدون نیاز به ری‌استارت. از ۱۲ ری‌استارت سالانه به ۴ ری‌استارت کاهش می‌دهد.

Windows Server 2025Azure ArcPatch Tuesday
I

IaaS / PaaS / SaaS

Azure و ابر

سه مدل سرویس ابری: IaaS (زیرساخت — VM)، PaaS (پلتفرم — App Service) و SaaS (نرم‌افزار — Microsoft 365). هر چه به سمت SaaS بروید، مدیریت کمتری لازم است.

AzureMicrosoft 365Azure App Service

Identity Protection

امنیت

سرویس مایکروسافت در Entra ID برای تشخیص و رفع ریسک هویت. با یادگیری ماشین، نشست‌های پرخطر (Sign-in از موقعیت ناشناخته، IP ناشناس) را شناسایی و مسدود می‌کند.

Entra IDConditional AccessPIM

Information Protection

امنیت

مجموعه‌ای از قابلیت‌های Microsoft Purview برای کشف، طبقه‌بندی، رمزنگاری و مانیتورینگ داده‌های حساس در سراسر چرخه حیات آن‌ها.

Microsoft PurviewSensitivity LabelsDLP

ISO 27001

امنیت

استاندارد بین‌المللی سیستم مدیریت امنیت اطلاعات (ISMS). مایکروسافت و Azure گواهی ISO/IEC 27001 دارند و گزارش‌های حسابرسی در Microsoft Service Trust Portal موجود است.

SOC 2NIST Cybersecurity FrameworkCompliance Manager

Indirect Provider

لایسنس

در برنامه CSP، شریک سطح یک که مستقیماً با مایکروسافت معامله می‌کند و به Indirect Reseller‌ها (شرکای کوچک‌تر) لایسنس و پشتیبانی می‌فروشد.

CSPIndirect ResellerMicrosoft Partner

Indirect Reseller

لایسنس

در برنامه CSP، شریک خرد که از طریق Indirect Provider محصولات مایکروسافت را به مشتری نهایی می‌فروشد. نیازی به قرارداد مستقیم با مایکروسافت ندارد.

CSPIndirect ProviderMicrosoft Partner

IIS (Internet Information Services)

سرور

سرور وب مایکروسافت در Windows Server برای میزبانی وب‌سایت و API با .NET، PHP و Node.js. رقیب Nginx و Apache.

Windows ServerASP.NETAzure App Service

Intune

کسب‌وکار

سرویس مدیریت دستگاه موبایل (MDM) و برنامه (MAM) ابری مایکروسافت. برای مدیریت گوشی‌ها، تبلت‌ها و رایانه‌های سازمانی.

Azure ADMicrosoft 365Endpoint Manager
K

KEDA

Azure و ابر

ابزار Open Source مایکروسافت برای مقیاس‌دهی خودکار Kubernetes بر اساس رویدادهای خارجی مثل صف پیام، توپیک Kafka یا HTTP request. در AKS یکپارچه است.

AKSAzure FunctionsKubernetes

Kubernetes

Azure و ابر

پلتفرم Orchestration کانتینر Open Source (اکنون CNCF). مایکروسافت از طریق AKS آن را مدیریت‌شده ارائه می‌دهد. استاندارد اجرای Microservices در ابر.

AKSDockerKEDA

KMS (Key Management Service)

لایسنس

سرویس داخلی مایکروسافت برای فعال‌سازی Volume License در سازمان‌ها. توجه: ابزارهای کرک مانند KMSPico که از این نام سوءاستفاده می‌کنند غیرقانونی و خطرناک هستند.

Volume LicenseVLSCMAK
L

License Mobility

لایسنس

مزیت Software Assurance که اجازه می‌دهد لایسنس Volume محصولات سرور (مثل SQL Server) را در سرویس ابری مجاز (Azure، AWS) استفاده کنید — بدون خرید مجدد.

Software AssuranceAzure Hybrid BenefitVolume License

License True-up

لایسنس

فرآیند سالانه در Enterprise Agreement که سازمان تعداد کاربران/دستگاه‌های واقعی استفاده‌کننده را گزارش می‌دهد و تفاوت لایسنس خریداری‌شده با مصرف واقعی را پرداخت می‌کند.

Enterprise AgreementVolume LicenseSoftware Asset Management

LTSC (Long-Term Servicing Channel)

ویندوز

نسخه ویندوز ۱۰/۱۱ با چرخه پشتیبانی بلندمدت (۵-۱۰ سال) بدون ویژگی‌های جدید. مناسب برای سیستم‌های حساس صنعتی و پزشکی.

Windows 11Windows ServerSAC

LDAP

سرور

پروتکل سبک دسترسی به دایرکتوری (Lightweight Directory Access Protocol). پایه‌ی Active Directory برای جستجوی کاربر، گروه و دستگاه در شبکه.

Active DirectoryEntra ID

Liquid State Drives (NVMe-oF)

سرور

فناوری ذخیره‌سازی شبکه‌ای با پروتکل NVMe over Fabrics که در Storage Spaces Direct نسخه ۳ پشتیبانی می‌شود. latency زیر یک میلی‌ثانیه برای workloadهای حساس.

Windows Server 2025Storage Spaces DirectHyper-V
M

Microsoft Fabric

Azure و ابر

پلتفرم Analytics یکپارچه مایکروسافت که Data Engineering، Data Science، Real-time Analytics و Power BI را در یک محیط ادغام می‌کند. رقیب اصلی Databricks.

Power BIAzure SynapseAzure

MFA (Multi-Factor Authentication)

امنیت

احراز هویت چندعاملی. علاوه بر رمز عبور، یک عامل دیگر مانند کد SMS، اپ Authenticator یا کلید فیزیکی لازم است.

Azure ADMicrosoft AuthenticatorConditional Access

Microsoft Sentinel

امنیت

پلتفرم SIEM/SOAR ابری مایکروسافت برای تشخیص تهدیدات، تحقیق و پاسخ به حوادث امنیتی. با هوش مصنوعی داده‌های امنیتی از سراسر سازمان را تحلیل می‌کند.

Defender XDRAzureLog Analytics

Microsoft Purview

امنیت

پلتفرم حاکمیت داده و امنیت اطلاعات مایکروسافت. شامل DLP (جلوگیری از نشت داده)، Information Protection، Compliance و Data Catalog برای محیط‌های Multi-Cloud.

Microsoft SentinelDefenderAzure

Microsoft Authenticator

امنیت

اپ موبایل مایکروسافت برای احراز هویت چندعاملی و ورود بدون رمز عبور. کد یکبار مصرف، push notification و تایید بیومتریک را در یک اپ ارائه می‌دهد.

MFAEntra IDFIDO2

Microsoft Defender XDR

امنیت

پلتفرم XDR (Extended Detection and Response) مایکروسافت که Defender for Endpoint، Identity، Office 365 و Cloud Apps را یکپارچه می‌کند. یک صف هشدار واحد با همبستگی خودکار حملات.

Microsoft SentinelDefenderZero Trust

Managed Identity

امنیت

قابلیت Azure که به منابع (مثل VM یا App Service) به‌طور خودکار یک هویت مدیریت‌شده در Entra ID می‌دهد. بدون ذخیره Connection String یا Secret در کد، به سرویس‌های Azure احراز هویت می‌کند.

Entra IDAzure Key VaultAzure RBAC

Memory Integrity (HVCI)

امنیت

قابلیت Core Isolation که از تزریق کد مالور در Kernel ویندوز جلوگیری می‌کند. با استفاده از Virtualization-Based Security، فقط کد امضاشده مجاز اجرا می‌شود.

Core IsolationVBSSecure Boot

MITRE ATT&CK

امنیت

فریمورک جهانی و دانش‌محور که تاکتیک‌ها و تکنیک‌های مهاجمان سایبری را طبقه‌بندی می‌کند. Microsoft Sentinel و Defender XDR هشدارها را به ماتریس ATT&CK نگاشت می‌کنند.

Microsoft SentinelDefender XDRThreat Hunting

Microsoft Defender for Identity

امنیت

سرویس مایکروسافت برای تشخیص حملات پیشرفته علیه Active Directory و Entra ID. با تحلیل ترافیک شبکه، نشانه‌های подозکام مثل Lateral Movement و Pass-the-Hash را شناسایی می‌کند.

Defender XDREntra IDActive Directory

Microsoft Defender for Office 365

امنیت

سرویس مایکروسافت برای محافظت ایمیل و ابزارهای همکاری در برابر Phishing، Malware و Business Email Compromise. شامل Safe Links و Safe Attachments.

Defender XDRExchange ServerMicrosoft 365

Microsoft Defender External Attack Surface Management

امنیت

سرویس مایکروسافت که به‌طور خودکار تمام دارایی‌های exposed سازمان (وب‌سایت، پورت، گواهی) را کشف و مانیتور می‌کند — همان چیزی که مهاجم می‌بیند.

Defender XDRAttack Surface ReductionMicrosoft Sentinel

Microsoft Defender for Cloud

امنیت

پلتفرم Cloud Security Posture Management مایکروسافت برای محافظت از منابع ابری و On-Premise. شامل CSPM، CWPP و Defender Plans برای SQL، Containers، Storage و بیشتر.

Azure PolicySecure ScoreDefender XDR

Microsoft Entra Permissions Management

امنیت

سرویس CIEM مایکروسافت که دسترسی‌های بیش از حد (Over-privileged) در AWS، Azure و GCP را شناسایی و Right-sizes می‌کند.

Azure RBACPIMDefender for Cloud

Microsoft Priva

امنیت

خانواده محصول مایکروسافت برای مدیریت حریم خصوصی. شامل Privacy Risk Management و Subject Rights Requests — پاسخ خودکار به درخواست‌های GDPR.

Microsoft PurviewCompliance ManagerGDPR

MAK (Multiple Activation Key)

لایسنس

کلید لایسنس Volume که اجازه فعال‌سازی تعداد محدودی نصب را می‌دهد. برخلاف KMS نیازی به سرور داخلی ندارد.

KMSVolume LicenseVLSC

Microsoft Product Terms

لایسنس

سند رسمی مایکروسافت که شرایط استفاده از همه محصولات و سرویس‌های آن را شرح می‌دهد. ماهانه به‌روزرسانی می‌شود و مرجع نهایی حقوقی است.

Volume LicenseEnterprise AgreementSoftware Assurance

MPSA (Microsoft Products and Services Agreement)

لایسنس

قرارداد یکپارچه مایکروسافت برای سازمان‌های متوسط. خرید Volume تحت یک قرارداد واحد برای محصولات On-Prem و سرویس ابری. جانشین Select Plus.

Enterprise AgreementSelect PlusVolume License

Microsoft Customer Agreement (MCA)

لایسنس

قرارداد ساده و شفاف مایکروسافت برای خرید Azure و سرویس‌های ابری. جایگزین قراردادهای پیچیده‌ی سنتی. از طریق پورتال یا Microsoft representative امضا می‌شود.

Azure PlanMPSACSP

Microsoft 365 E3

لایسنس

پلن میان‌رده مایکروسافت برای Enterprise. شامل Office، Windows Enterprise، Intune، Entra ID P1 و Defender for Endpoint P1. پایه‌ی最常见的 لایسنس سازمانی.

Microsoft 365 E5Microsoft 365 Business PremiumEnterprise Agreement

Microsoft 365 E5

لایسنس

پلن کامل‌ترین مایکروسافت برای Enterprise. شامل همه‌ی E3 به‌علاوه Defender for Endpoint P2، Purview، Power BI Pro، Phone System و Audio Conferencing.

Microsoft 365 E3Microsoft 365 Business PremiumDefender XDR

Microsoft 365 Business Premium

لایسنس

پلن کامل برای کسب‌وکارهای زیر ۳۰۰ کاربر. شامل Office، Teams، Intune، Defender for Business و Advanced Threat Protection — امنیت Enterprise برای SMB.

Microsoft 365 Business StandardMicrosoft 365 E3Defender for Business

Microsoft 365 Business Basic

لایسنس

ارزان‌ترین پلن M365. شامل نسخه وب Office، Teams، Exchange و OneDrive ۱TB — بدون اپ دسکتاپ. مناسب برای کاربرانی که فقط ابری کار می‌کنند.

Microsoft 365 Business StandardMicrosoft 365Exchange Online

Microsoft 365 F3

لایسنس

پلن ویژه کارکنان خط تولید (Frontline Workers) — کارگران، صندوق‌داران، رانندگان. شامل Teams، SharePoint و امنیت پایه با قیمت پایین.

Microsoft 365 E3Microsoft 365Frontline Workers

Microsoft Azure Consumption Commitment (MACC)

لایسنس

تعهد مالی سازمان به مصرف Azure در طول مدت قرارداد (معمولاً ۳ سال). در ازای تعهد، تخفیف‌های اضافی و مزایای پشتیبانی دریافت می‌شود.

Enterprise AgreementAzure Cost ManagementAzure Savings Plan

Microsoft Partner Network (MPN)

لایسنس

برنامه جهانی شرکای مایکروسافت که به شرکت‌ها اجازه می‌دهد با نشان Microsoft Partner محصولات و سرویس‌های مایکروسافت را بفروشند و پشتیبانی کنند.

CSPCompetencySolution Partner

Microsoft AI Cloud Partner Program

لایسنس

نام جدید MPN از ۲۰۲۳ با تمرکز روی AI. شرکا بر اساس تخصص AI، سرویس ابری و راهکار صنعتی رتبه‌بندی و مزیت دریافت می‌کنند.

Microsoft Partner NetworkCSPSolution Partner

Microsoft Commercial Marketplace

لایسنس

فروشگاه یکپارچه مایکروسافت که شامل Azure Marketplace و Microsoft AppSource است. شرکا و ISV‌ها راهکار خود را منتشر و Co-sell می‌کنند.

Azure MarketplaceMicrosoft AppSourceCo-sell

Microsoft AppSource

لایسنس

فروشگاه آنلاین مایکروسافت برای راهکارهای تجاری مبتنی بر SaaS — Dynamics 365، Power Platform و M365 Add-in. مناسب برای مشتریان Business.

Azure MarketplaceMicrosoft Commercial MarketplaceCo-sell

Microsoft License Advisor

لایسنس

ابزار آنلاین مایکروسافت که به شرکا و مشتریان کمک می‌کند قیمت و تخفیف محصولات Volume License را تخمین بزنند و پیشنهاد قیمت (Quote) تولید کنند.

Volume LicenseEnterprise AgreementSAM

Microsoft Trust Center

لایسنس

پورتال شفافیت مایکروسافت که اطلاعات جامع درباره امنیت، حریم خصوصی و انطباق سرویس‌های ابری مایکروسافت ارائه می‌دهد — شامل گواهی‌ها، گزارش‌های حسابرسی و whitepaper.

Compliance ManagerISO 27001SOC 2

Microsoft FastTrack

لایسنس

خدمات رایگان مایکروسافت برای مشتریان دارای ۱۵۰+ لایسنس M365 که در مهاجرت، استقرار و آموزش کمک فنی تخصصی ارائه می‌دهد — توسط مهندسان مایکروسافت.

Microsoft 365Enterprise AgreementAzure Migrate

Microsoft Premier Support

لایسنس

سطح بالاترین پشتیبانی مایکروسافت با مهندس اختصاصی، SLA سریع‌تر و Proactive Services. مناسب برای Enterprise با سیستم‌های Mission-Critical.

Unified SupportEnterprise AgreementSoftware Assurance

Microsoft Edge Chromium

ویندوز

مرورگر پیش‌فرض ویندوز مبتنی بر Chromium (موتور Google Chrome). دارای Copilot AI یکپارچه، Collections برای ذخیره محتوا، Immersive Reader و IE Mode برای وب‌سایت‌های قدیمی.

Windows 11CopilotChromium

Microsoft Store

ویندوز

فروشگاه رسمی اپ ویندوز برای نصب امن برنامه‌های UWP، Win32 و PWA. اکنون با Android Apps (در نسخه‌های محدود) و Win32 Apps سنتی.

Windows 11wingetWSA

Microsoft 365

آفیس و M365

پلتفرم اشتراکی یکپارچه مایکروسافت شامل Office، Teams، OneDrive، Exchange، SharePoint و قابلیت‌های Copilot AI.

Office 2024TeamsOneDrive

Microsoft Teams Premium

آفیس و M365

افزونه پریمیوم Teams با قابلیت‌های AI پیشرفته: Intelligent Recap (خلاصه هوشمند جلسه)، Live Translation در ۴۰ زبان، Watermarking و Advanced Meeting Protection.

TeamsMicrosoft 365Copilot

Microsoft Loop

آفیس و M365

ابزار همکاری Real-time مایکروسافت با Component‌های قابل‌اشتراک که در Teams، Outlook و Word همزمان به‌روز می‌شوند. رقیب Notion.

Microsoft 365TeamsOneNote

Microsoft Forms

آفیس و M365

ابزار ساخت نظرسنجی، آزمون و فرم آنلاین مایکروسافت در M365. با نتایج Real-time در Excel و داشبورد. رایگان برای کاربران آموزشی.

Microsoft 365ExcelPower Automate

Microsoft Planner

آفیس و M365

ابزار مدیریت پروژه و کار گروهی مایکروسافت در M365 با نمای Kanban. اکنون بخشی از Microsoft Loop و «Tasks by Planner and To Do» در Teams.

Microsoft 365TeamsMicrosoft Loop

Microsoft Designer

هوش مصنوعی

ابزار طراحی گرافیک مبتنی بر AI مایکروسافت با DALL-E. ساخت پست، لوگو و تصویر با زبان طبیعی. رقیب Canva.

CopilotDALL-EPowerPoint

Microsoft Viva

کسب‌وکار

پلتفرم تجربه کارمندان مایکروسافت که در Teams ادغام شده. شامل Viva Connections، Insights، Learning، Topics و Sales — برای بهبود بهره‌وری و رفاه کارمندان.

TeamsViva InsightsMicrosoft 365

Microsoft Bookings

کسب‌وکار

سرویس رزرو نوبت آنلاین مایکروسافت در M365. مشتریان می‌توانند از یک صفحه وب نوبت رزرو کنند و با تقویم Teams/Outlook همگام می‌شود.

Microsoft 365TeamsOutlook
N

Network Security Group (NSG)

Azure و ابر

فایروال لایه ۴ مایکروسافت در Azure که ترافیک ورودی و خروجی به Subnet یا NIC را بر اساس قوانین Allow/Deny فیلتر می‌کند.

VNetAzure FirewallASG

Network Segmentation

امنیت

تقسیم شبکه به بخش‌های کوچک‌تر ایزوله تا در صورت نفوذ، مهاجم نتواند به‌راحتی Lateral Movement کند. در Azure با VNet، NSG و Micro-segmentation اجرا می‌شود.

VNetNSGZero Trust

NIST Cybersecurity Framework

امنیت

چارچوب مرجع مؤسسه استانداردها و فناوری آمریکا با ۵ عملکرد: Identify، Protect، Detect، Respond و Recover. مایکروسافت راهکارها و الگوهایی برای اجرای آن ارائه می‌دهد.

ISO 27001Zero TrustDefender for Cloud

NPU (Neural Processing Unit)

سخت‌افزار

پردازنده تخصصی هوش مصنوعی در تراشه‌های مدرن که وظایف AI را با کارایی بیشتر از CPU/GPU انجام می‌دهد. پایه Copilot+ PC.

Copilot+ PCSurface Pro 11Qualcomm Snapdragon
O

OneDrive

Azure و ابر

سرویس ذخیره‌سازی ابری مایکروسافت. با Microsoft 365 کاملاً یکپارچه است و تا ۱ ترابایت فضا ارائه می‌دهد.

Microsoft 365SharePointTeams

OAuth 2.0

امنیت

پروتکل authorization استاندارد اینترنت که به یک برنامه اجازه می‌دهد به جای کاربر به منابع دیگری دسترسی پیدا کند — بدون به‌اشتراک‌گذاری رمز عبور. پایه‌ی «Login with Microsoft/Google».

SSOEntra IDSAML

OEM (Original Equipment Manufacturer)

لایسنس

لایسنسی که با سخت‌افزار خاصی گره خورده. ویندوز OEM ارزان‌تر از Retail است اما به دستگاه اولیه‌اش متصل می‌ماند.

Retail LicenseVolume LicenseWindows 11

Open License

لایسنس

برنامه لایسنس حجمی قدیمی مایکروسافت برای کسب‌وکارهای کوچک (۵+ دستگاه). خرید نقاط لایسنس با حداقل ابتدایی کم. در سال ۲۰۲۱ برای مشتریان جدید متوقف شد.

Open ValueVolume LicenseMPSA

Open Value

لایسنس

جایگزین Open License با پرداخت分期 سه‌ساله و شامل Software Assurance. گزینه‌ی Company-wide برای سازمان‌های کوچک‌ و متوسط.

Open LicenseSoftware AssuranceVolume License

Office LTSC

لایسنس

نسخه Perpetual (دائمی) Office برای سازمان‌هایی که نمی‌توانند اشتراکی بروند — دستگاه‌های صنعتی، پزشکی، regulated. بدون قابلیت ابری و به‌روزرسانی ویژگی.

Office 2024Perpetual LicenseMicrosoft 365

Office 365 E1/E3/E5

لایسنس

پلن‌های Office 365 (بدون Windows و Intune). E1: وب + Teams؛ E3: دسکتاپ + Exchange P2؛ E5: همه + Voice و Analytics. اکنون زیر مجموعه M365.

Microsoft 365 E3Microsoft 365 E5Exchange Online

Outlook

آفیس و M365

کلاینت ایمیل، تقویم و مخاطبین مایکروسافت. نسخه دسکتاپ، وب و موبایل با Copilot برای خلاصه‌سازی ایمیل و زمان‌بندی.

Exchange ServerMicrosoft 365Teams

OneNote

آفیس و M365

نرم‌افزار یادداشت‌برداری دیجیتال مایکروسافت با دفترچه‌های نامحدود، جستجوی متن و همگام‌سازی ابری. رایگان در Microsoft 365.

Microsoft 365OneDriveTeams

OpenAI

هوش مصنوعی

شرکت هوش مصنوعی که مایکروسافت در آن ۱۳ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرده. GPT-4o و DALL-E پایه Copilot مایکروسافت هستند.

CopilotGitHub CopilotAzure OpenAI
P

PowerShell

Azure و ابر

shell و زبان اسکریپت‌نویسی مایکروسافت مبتنی بر .NET برای اتوماسیون مدیریت سیستم و ابر. الآن Cross-Platform و روی Linux هم اجرا می‌شود.

Azure CLIWindows ServerAzure

Patch Tuesday

امنیت

دومین سه‌شنبه هر ماه که مایکروسافت به‌روزرسانی‌های امنیتی برای ویندوز، Office و سایر محصولاتش منتشر می‌کند.

Windows UpdateDefenderCVE

Privileged Identity Management (PIM)

امنیت

سرویس مایکروسافت در Entra ID برای مدیریت، کنترل و مانیتورینگ دسترسی‌هایprivileged. نقش‌های حساس فقط Just-In-Time و با Approval فعال می‌شوند — کاهش پنجره حملات.

Entra IDConditional AccessIdentity Protection

Passkey

امنیت

نمونه رمز عبور بعدی مبتنی بر استاندارد FIDO2/WebAuthn. از بیومتریک دستگاه (اثر انگشت، چهره) یا PIN استفاده می‌کند و در برابر Phishing مقاوم است. مایکروسافت Passkey را در M365 پشتیبانی می‌کند.

FIDO2Windows HelloMFA

Penetration Testing

امنیت

تست امنیتی که در آن متخصصان مجاز با شبیه‌سازی حملات واقعی، نقاط ضعف سیستم را پیش از مهاجمان واقعی کشف می‌کنند. مایکروسافت برای تست‌های مجاز Pen Test در Azure دستورالعمل خاص دارد.

Red TeamVulnerability AssessmentDefender

PKI (Public Key Infrastructure)

امنیت

زیرساخت کلید عمومی — سیستمی شامل Certificate Authority، Registration Authority و فهرست گواهی‌ها برای صدور، مدیریت و ابطال گواهی دیجیتال.

Certificate AuthorityDigital SignatureTLS

Private Endpoint

امنیت

آدرس IP داخلی در VNet که به یک سرویس Azure PaaS متصل می‌شود. با Private Link، سرویس از اینترنت پنهان و فقط از VNet قابل دسترسی است.

Azure Private LinkVNetNSG

Per-Core Licensing

لایسنس

مدل لایسنس مایکروسافت برای SQL Server و Windows Server که بر اساس تعداد Core پردازنده سرور محاسبه می‌شود، نه کاربر. حداقل ۴ Core.

SQL ServerWindows ServerCAL

Per-Processor Licensing

لایسنس

مدل لایسنس قدیمی مایکروسافت برای SQL Server بر اساس تعداد پردازنده فیزیکی. در نسخه‌های جدید با Per-Core جایگزین شده.

Per-Core LicensingSQL ServerVolume License

Perpetual License

لایسنس

لایسنسی که برای همیشه متعلق به خریدار است — بدون نیاز به تمدید. مثال: Office LTSC. برخلاف Subscription License که با توقف پرداخت لغو می‌شود.

Subscription LicenseRetail LicenseOffice LTSC

Power BI Premium

لایسنس

ظرفیت اختصاصی Power BI مایکروسافت برای سازمان. به‌جای لایسنس هر کاربر، یک Capacity P با حافظه و Core اختصاصی. کاربران Viewer رایگان می‌توانند گزارش ببینند.

Power BIPower BI ProPower BI Premium Per User

Power Apps Per User

لایسنس

لایسنس کاربر Power Apps که اجازه می‌دهد یک کاربر برنامه‌های نامحدود بسازد و استفاده کند. گزینه Per App برای برنامه‌های محدود ارزان‌تر است.

Power AppsPower PlatformPower Automate

Power Automate Per Flow

لایسنس

مدل لایسنس Power Automate که به‌جای هر کاربر، برای هر Flow (Pipeline اتوماسیون) پرداخت می‌شود. مناسب برای فرآیندهای سازمانی با کاربران زیاد.

Power AutomatePower PlatformPower Apps

PowerToys

ویندوز

مجموعه ابزارهای Open Source مایکروسافت برای قدرتمندتر کردن ویندوز: FancyZones، PowerRename، ColorPicker، Awake و Keyboard Manager. رایگان و توسط جامعه توسعه داده می‌شود.

Windows 11wingetSysinternals

Power Query

آفیس و M365

موتور تبدیل داده در Excel، Power BI و Power Platform. داده را از صدها منبع وارد می‌کند، تمیز می‌کند، تبدیل می‌کند و آماده تحلیل می‌کند — بدون کدنویسی.

ExcelPower BIPower Platform

PowerPoint

آفیس و M365

نرم‌افزار ارائه مایکروسافت. با Copilot می‌توانید با زبان طبیعی اسلاید بسازید: «یک ارائه ۱۰ اسلایدی درباره Azure بساز».

Microsoft 365CopilotWord

Power BI

کسب‌وکار

ابزار تحلیل داده و هوش تجاری مایکروسافت برای ساخت داشبوردهای تعاملی از منابع داده مختلف.

Power PlatformAzureExcel

Power Platform

کسب‌وکار

مجموعه ابزارهای Low-Code مایکروسافت شامل Power BI، Power Apps، Power Automate و Power Virtual Agents.

Dynamics 365AzureDataverse

Power Apps Canvas

کسب‌وکار

نوعی از Power Apps که طراحی آزاد مثل PowerPoint دارد. از داده‌های صدها Connector مانند SharePoint، Dynamics 365 و SQL Server می‌خواند و برنامه موبایل می‌سازد.

Power PlatformDataversePower Automate
R

Red Team / Blue Team

امنیت

Red Team گروهی که حملات شبیه‌سازی‌شده علیه سازمان انجام می‌دهد تا نقاط ضعف را بیابد. Blue Team تیم دفاعی است که در برابر این حملات و تهدیدات واقعی از سازمان محافظت می‌کند.

Penetration TestingSOCThreat Hunting

Retail License

لایسنس

لایسنس بسته‌بندی شده مایکروسافت که به یک دستگاه محدود نیست و قابل انتقال به رایانه جدید است. گران‌تر از OEM اما انعطاف‌پذیرتر.

OEM LicenseVolume LicenseWindows 11

Recall

هوش مصنوعی

قابلیت Copilot+ PC که فعالیت‌های گذشته شما روی رایانه را مثل یک حافظه دیجیتال ذخیره می‌کند. با زبان طبیعی می‌توانید هر چیزی که دیده‌اید را جستجو کنید. کاملاً روی دستگاه و بدون ارسال داده به ابر.

Copilot+ PCNPUWindows 11
S

Serverless

Azure و ابر

مدل رایانش که در آن توسعه‌دهنده فقط کد می‌نویسد و ابر به طور خودکار scale و billing را مدیریت می‌کند — پرداخت بر اساس اجرا، نه سرور. Azure Functions نمونه‌ی مایکروسافت.

Azure FunctionsKEDAAzure

Secure Boot

امنیت

استاندارد UEFI که از اجرای نرم‌افزارهای غیرمجاز در مراحل اولیه بوت سیستم جلوگیری می‌کند. الزامی برای ویندوز ۱۱.

TPMBitLockerUEFI

SSO (Single Sign-On)

امنیت

احراز هویت یک‌بار برای همه سرویس‌ها. با یک ورود به Entra ID، کاربر به Microsoft 365، Azure، Dynamics 365 و تمام برنامه‌های سازمانی دسترسی دارد.

Entra IDMFASAMLOAuth

SAML

امنیت

پروتکل XML-based برای Single Sign-On سازمانی. مایکروسافت از SAML برای فدراسیون هویت بین Entra ID و برنامه‌های Enterprise استفاده می‌کند.

SSOEntra IDOAuth

Smart Lockout

امنیت

قابلیت Entra ID که پس از چند تلاش ناموفق ورود، حساب را به‌طور موقت قفل می‌کند. با هوش مصنوعی بین حملات Brute Force و کاربران واقعی تمایز قائل می‌شود.

Entra IDMFAIdentity Protection

SIEM (Security Information and Event Management)

امنیت

رده پلتفرم‌های امنیتی که لاگ‌های امنیتی از سراسر سازمان را جمع‌آوری، همبسته و تحلیل می‌کنند. Microsoft Sentinel پلتفرم SIEM ابری مایکروسافت است.

Microsoft SentinelSOARLog Analytics

SOAR (Security Orchestration, Automation and Response)

امنیت

پلتفرمی که پاسخ به حوادث امنیتی را با Playbook خودکار اتوماتیک می‌کند. Microsoft Sentinel قابلیت‌های SOAR را با Logic Apps یکپارچه ارائه می‌دهد.

Microsoft SentinelSIEMPlaybook

Security Operations Center (SOC)

امنیت

تیم و مرکز عملیات امنیتی سازمان که ۲۴/۷ امنیت را مانیتور، تشخیص و پاسخ می‌دهد. با ابزارهایی مثل Sentinel و Defender XDR کار می‌کند.

Microsoft SentinelDefender XDRSOAR

Sensitivity Labels

امنیت

برچسب‌های طبقه‌بندی مایکروسافت (مثلاً Public، Internal، Confidential) که روی فایل‌ها و ایمیل اعمال می‌شوند و رمزنگاری، Watermark و سیاست‌های اشتراک‌گذاری را اعمال می‌کنند.

Microsoft PurviewDLPInformation Protection

Secure Enclave

امنیت

منطقه ایزوله امن در پردازنده که کد و داده حساس را اجرا می‌کند، جدا از سیستم‌عامل اصلی. مایکروسافت از Intel SGX، AMD SEV-SNP و Azure CC استفاده می‌کند.

Azure Confidential ComputingConfidential VMVBS

SASE (Secure Access Service Edge)

امنیت

مدل معماری که شبکه و امنیت را در یک سرویس ابری یکپارچه می‌کند. شامل SD-WAN، ZTNA، CASB، SWG و Firewall as a Service.

ZTNACASBSWG

SWG (Secure Web Gateway)

امنیت

فیلتر وب سازمانی که ترافیک اینترنت کاربران را از Malware، Phishing و محتوای نامناسب پاک می‌کند. بخشی از SASE و Microsoft Defender for Endpoint.

SASECASBDefender SmartScreen

Secure Score

امنیت

معیار عددی مایکروسافت در Defender for Cloud که وضعیت امنیتی سازمان را از ۰ تا ۱۰۰ نشان می‌دهد. هر توصیه امنیتی که اجرا شود، امتیاز بالا می‌رود.

Defender for CloudAzure AdvisorCSPM

SOC 2

امنیت

گزارش حسابرسی AICPA برای کنترل‌های امنیت، در دسترس بودن، پردازش و محرمانگی. تمام سرویس‌های Azure و M365 گواهی SOC 2 Type II دارند.

ISO 27001Compliance ManagerMicrosoft Trust Center

Software Assurance (SA)

لایسنس

قرارداد نگهداری مایکروسافت که ارتقای رایگان نسخه، آموزش و حق استفاده از ویژگی‌های خاص Volume را فراهم می‌کند.

Volume LicenseEnterprise Agreement

Server and Cloud Enrollment (SCE)

لایسنس

بخشی از Enterprise Agreement مایکروسافت برای خرید تخصصی سرور و سرویس ابری. با تعهد حجمی، بهترین تخفیف روی Windows Server، SQL Server و Azure.

Enterprise AgreementSoftware AssuranceAzure Hybrid Benefit

Select Plus

لایسنس

قرارداد حجمی قدیمی مایکروسافت برای سازمان‌های بزرگ با شعب مستقل. هر شعبه جداگانه خرید می‌کرد. جایگزین شده با MPSA.

MPSAEnterprise AgreementVolume License

Subscription License

لایسنس

لایسنسی که برای مدت مشخص (ماهانه/سالانه) اجاره داده می‌شود. شامل جدیدترین نسخه و به‌روزرسانی. Microsoft 365 نمونه‌ی اصلی.

Perpetual LicenseMicrosoft 365Software Assurance

Step-up License

لایسنس

گزینه‌ای در Software Assurance که اجازه می‌دهد از نسخه پایین‌تر به بالاتر (مثلاً Standard به Enterprise) فقط با پرداخت تفاوت قیمت ارتقا دهید.

Software AssuranceVolume LicenseEnterprise Agreement

Solution Partner

لایسنس

رتبه جدید شرکای مایکروسافت (از ۲۰۲۳) که جایگزین Gold/Silver شد. شش حوزه: Business Applications، Data & AI، Infrastructure، Security، Modern Work و Digital & App Innovation.

CompetencyMicrosoft Partner NetworkSpecialization

Software Asset Management (SAM)

لایسنس

فرآیند سازمانی برای مانیتورینگ، مدیریت و بهینه‌سازی لایسنس نرم‌افزار. مایکروسافت ابزارها و راهنماهای SAM ارائه می‌دهد تا سازمان از Over-licensing و Under-licensing جلوگیری کند.

License True-upVolume LicenseMicrosoft License Advisor

Snap Layouts

ویندوز

قابلیت مدیریت پنجره در ویندوز ۱۱ با ۶ قالب چیدمان پیش‌تعریف‌شده. با نگه داشتن ماوس روی دکمه Maximize پنجره، قالب‌های چیدمان نمایش داده می‌شوند.

Windows 11Snap GroupsVirtual Desktops

Sysinternals

ویندوز

مجموعه ابزارهای پیشرفته عیب‌یابی ویندوز نوشته Mark Russinovich (اکنون در مایکروسافت). شامل Process Explorer، Autoruns و ProcMon — برای IT حرفه‌ای.

Windows 11PowerShellPowerToys

SharePoint

آفیس و M365

پلتفرم همکاری و مدیریت محتوای سازمانی مایکروسافت برای ساخت اینترانت، ذخیره اسناد و مدیریت دانش.

TeamsOneDriveMicrosoft 365

SQL Server

سرور

سیستم مدیریت پایگاه داده رابطه‌ای مایکروسافت با قابلیت‌های AI مانند جستجوی برداری (Vector Search) در نسخه ۲۰۲۵.

Azure SQLDataverseWindows Server

SMB over QUIC

سرور

پروتکل دسترسی به فایل‌شیر از طریق اینترنت بدون VPN. در Windows Server 2022 و 2025 معرفی شد و روی پورت ۴۴۳ با TLS 1.3 کار می‌کند.

Windows Server 2025SMBVPN

Storage Spaces Direct (S2D)

سرور

فناوری ذخیره‌سازی Hyper-Converged مایکروسافت در Windows Server که با اتصال چندین سرور، یک storage pool توزیع‌شده با تکرار خودکار می‌سازد.

Windows ServerHyper-VNVMe-oF

Semantic Kernel

هوش مصنوعی

فریمورک Open Source مایکروسافت برای ساخت برنامه‌های AI ترکیبی با .NET، Python و Java. به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد مدل‌های زبانی را با کد موجود ادغام کنند.

Azure OpenAICopilot StudioGitHub Copilot

Surface

سخت‌افزار

خط تولید سخت‌افزاری مایکروسافت شامل لپ‌تاپ، تبلت و دستگاه‌های ۲در۱ که ویژگی‌های ویندوز ۱۱ را به بهترین شکل نشان می‌دهند.

Windows 11Copilot+ PCSurface Pro

Surface Pro

سخت‌افزار

خط پرچمدار تبلت ۲در۱ مایکروسافت با قلم Surface Pen و کیبورد detachable. نسخه ۱۱ مبتنی Snapdragon X Elite اولین Copilot+ PC مایکروسافت است.

SurfaceCopilot+ PCNPU
T

TPM (Trusted Platform Module)

امنیت

تراشه امنیتی سخت‌افزاری در مادربوردهای مدرن که کلیدهای رمزنگاری را ذخیره و هویت سیستم را تأیید می‌کند. TPM 2.0 الزامی برای ویندوز ۱۱.

BitLockerSecure BootWindows 11

Tamper Protection

امنیت

قابلیت Microsoft Defender که از تغییر غیرمجاز تنظیمات امنیتی توسط Malware یا کاربران غیرمجاز جلوگیری می‌کند. حتی Admin محلی نمی‌تواند Defender را غیرفعال کند.

DefenderASRControlled Folder Access

Threat Hunting

امنیت

جستجوی فعال و پیشگیرانه تهدیدات در شبکه که هنوز توسط ابزارهای خودکار شناسایی نشده‌اند. تیم SOC با داده‌های Sentinel و Defender به دنباد نشانه‌های نفوذ می‌گردند.

Microsoft SentinelMITRE ATT&CKSOC

Teams

آفیس و M365

پلتفرم همکاری و ارتباطات سازمانی مایکروسافت با قابلیت‌های چت، ویدئوکنفرانس، به‌اشتراک‌گذاری فایل و یکپارچگی با Microsoft 365.

Microsoft 365SharePointOneDrive
U

User CAL

لایسنس

نوعی CAL که به یک کاربر خاص اختصاص می‌یابد. کاربر از هر دستگاهی به سرویس دسترسی دارد. مناسب وقتی هر کاربر چند دستگاه دارد.

Device CALCALWindows Server
V

Visual Studio / VS Code

Azure و ابر

محبوب‌ترین محیط‌های توسعه مایکروسافت. VS Code یک ویرایشگر سبک و رایگان است؛ Visual Studio برای پروژه‌های .NET و C++ کامل‌تر است.

GitHubAzure DevOpsGitHub Copilot

Virtual Machine Scale Sets

Azure و ابر

سرویس Azure برای مدیریت خودکار صدها VM یکسان. بر اساس بار ترافیکی، تعداد VM‌ها به‌طور خودکار افزایش یا کاهش می‌یابد (Auto-scaling).

Availability SetsAzure FunctionsLoad Balancer

VNet Peering

Azure و ابر

اتصال مستقیم دو VNet در Azure با ترافیک private. می‌تواند درون یک منطقه یا بین مناطق (Global Peering) باشد. bandwidth بالا و latency پایین.

VNetAzure ExpressRouteAzure Bastion

VBS (Virtualization-Based Security)

امنیت

فناوری مایکروسافت که با استفاده از Hyper-V، یک منطقه ایزوله امن در حافظه ایجاد می‌کند تا فرآیندهای حساس (مثل Credential Guard و HVCI) از سیستم‌عامل اصلی جدا شوند.

Core IsolationHVCICredential Guard

Vulnerability Assessment

امنیت

فرآیند شناسایی، طبقه‌بندی و رفع آسیب‌پذیری‌های امنیتی در سیستم. Microsoft Defender for Cloud به‌طور خودکار VM‌ها و Container‌ها را اسکن می‌کند.

Defender for CloudPenetration TestingCVSS

VLSC (Volume Licensing Service Center)

لایسنس

پرتال آنلاین مایکروسافت برای مدیریت لایسنس‌های حجمی، دانلود نرم‌افزار و مشاهده کلیدهای فعال‌سازی.

Volume LicenseKMSMAK

Viva Insights

کسب‌وکار

ابزار تحلیل الگوهای کار در Microsoft Viva. داده‌های ناشناس از تقویم و ایمیل را تحلیل می‌کند تا به مدیران و کارمندان برای بهبود تعادل کار-زندگی و بهره‌وری کمک کند.

Microsoft VivaTeamsMicrosoft 365
W

Windows 365 Cloud PC

Azure و ابر

سرویس Cloud PC مایکروسافت که یک رایانه ویندوزی کامل را در ابر Azure اجرا می‌کند. از هر دستگاه و مرورگری قابل دسترسی است — مانند Stream کردن رایانه از ابر.

Azure Virtual DesktopWindows 11Azure

Windows Hello for Business

امنیت

سیستم احراز هویت بیومتریک سازمانی برای ویندوز. با اثر انگشت یا چهره IR، جایگزین رمز عبور می‌شود و به جای آن از کریپتوگرافی نامتقارن با TPM استفاده می‌کند.

TPMEntra IDFIDO2Windows 11

Windows Sandbox

امنیت

محیط ایزوله موقت در ویندوز ۱۱ Pro/Enterprise برای اجرای ایمن برنامه‌های مشکوک. پس از بستن Sandbox، تمام تغییرات حذف می‌شوند — بدون اثر روی سیستم اصلی.

Application GuardDefenderWindows 11

Windows 11 Enterprise E3/E5

لایسنس

لایسنس اشتراکی ویندوز Enterprise به‌جای خرید Perpetual. شامل DirectAccess، AppLocker، Windows Defender for Endpoint. E5 شامل Advanced Threat Protection.

Windows 11Microsoft 365 E3Defender for Endpoint

Windows Hello

ویندوز

سیستم احراز هویت بیومتریک ویندوز با استفاده از اثر انگشت، تشخیص چهره یا PIN امن — جایگزین رمز عبور.

TPMBitLockerAzure AD

Windows Subsystem for Linux (WSL)

ویندوز

لایه سازگاری در ویندوز که اجازه اجرای توزیع‌های Linux بدون ماشین مجازی را می‌دهد. ابزار اصلی توسعه‌دهندگان در ویندوز.

Windows 11Visual Studio CodeDocker

WinPE (Windows Preinstallation Environment)

ویندوز

محیط ویندوز کمینه برای نصب، عیب‌یابی و بازیابی سیستم‌عامل. پایه ابزارهای نصب ویندوز است.

Windows 11Windows Server

Windows Autopilot

ویندوز

سرویس استقرار خودکار دستگاه‌های ویندوزی مایکروسافت. دستگاه جدید به محض اتصال به اینترنت به طور خودکار پیکربندی، نرم‌افزار نصب و به Azure AD جوین می‌شود — بدون دخالت IT.

IntuneEntra IDWindows 11

Windows Subsystem for Android (WSA)

ویندوز

قابلیت ویندوز ۱۱ برای اجرای برنامه‌های Android مستقیماً روی PC بدون ایموله‌تور. مایکروسافت WSA را در مارس ۲۰۲۵ متوقف کرد.

Windows 11AndroidMicrosoft Store

winget (Windows Package Manager)

ویندوز

مدیریت بسته رسمی ویندوز برای نصب، به‌روزرسانی و حذف برنامه از خط فرمان — مثل apt در Linux. مثال: winget install vscode.

PowerShellWindows 11Microsoft Store

Word

آفیس و M365

پردازشگر متن مایکروسافت و محبوب‌ترین نرم‌افزار ویرایش سند جهان. اکنون با Copilot AI برای نوشتن، خلاصه‌سازی و ویرایش سند یکپارچه شده است.

Microsoft 365CopilotPowerPoint

Windows Server

سرور

سیستم‌عامل سروری مایکروسافت با قابلیت‌های Active Directory، Hyper-V، IIS، File Server و Storage Spaces Direct.

SQL ServerAzure ArcHyper-V
X

Xbox Series X

سخت‌افزار

قدرتمندترین کنسول بازی مایکروسافت با پردازنده AMD Zen 2 و GPU 12 TFLOPS. پشتیبانی از DirectStorage و Quick Resume.

Xbox Game Pass UltimateDirectStorageCloud Gaming

Xbox Game Pass Ultimate

سخت‌افزار

سرویس اشتراک بازی مایکروسافت با بیش از ۴۰۰ بازی. شامل PC Game Pass، Xbox Live Gold و EA Play. همه بازی‌های First Party مایکروسافت روز انتشار اضافه می‌شوند.

Xbox Series XPC GamingCloud Gaming
Z

Zero Trust

امنیت

مدل امنیتی مبتنی بر اصل «هرگز اعتماد نکن، همیشه تأیید کن». در این مدل هیچ کاربر یا دستگاهی به طور پیش‌فرض مورد اعتماد نیست حتی درون شبکه سازمانی.

MFAConditional AccessEntra ID

ZTNA (Zero Trust Network Access)

امنیت

نسل بعدی VPN که به جای دسترسی شبکه گسترده، دسترسی Just-In-Time و Least-Privilege به برنامه‌های خاص را می‌دهد. مایکروسافت Entra Private Access راهکار ZTNA است.

Zero TrustConditional AccessVPN

پرجستجوترین اصطلاحات

اصطلاحاتی که بیشترین جستجو را در میان کاربران فارسی‌زبان دارند — شاید برای شما هم مفید باشند.

۱۲٬۴۰۰ جستجو

Copilot

دستیار هوش مصنوعی مایکروسافت مبتنی بر GPT-4 در ویندوز، Office و Teams.

۸٬۹۰۰ جستجو

TPM 2.0

تراشه امنیتی مورد نیاز برای ویندوز ۱۱ و BitLocker.

۷٬۶۰۰ جستجو

Azure AD

سرویس مدیریت هویت ابری مایکروسافت — اکنون Microsoft Entra ID.

۶٬۲۰۰ جستجو

Volume License

مجوز حجمی سازمانی با مدیریت مرکزی KMS/MAK.

۵٬۸۰۰ جستجو

BitLocker

رمزنگاری دیسک داخلی ویندوز Pro و Enterprise.

۵٬۱۰۰ جستجو

Zero Trust

مدل امنیتی «هرگز اعتماد نکن، همیشه راستی‌آزمایی کن».

۴٬۹۰۰ جستجو

Kubernetes

پلتفرم ارکستراسیون کانتینر — Azure Kubernetes Service (AKS).

۴٬۶۰۰ جستجو

PowerShell

پوسته Cross-Platform مایکروسافت برای اتوماسیون.

دسته‌بندی‌های واژه‌نامه

پنج دسته اصلی اصطلاحات فناوری مایکروسافت — هر دسته شامل ده‌ها اصطلاح با تعریف کامل.

مقایسه سریع انواع لایسنس

جدول مرجع سریع برای درک تفاوت‌های کلیدی بین OEM، Retail، Volume و Microsoft 365.

ویژگیOEMRetailVolumeM365
قابل انتقال
پشتیبانی مایکروسافت
مدیریت مرکزی (KMS/MAK)
همیشه جدیدترین نسخه
Copilot AI
نصب روی چند دستگاه
قیمت اولیه پایین
مناسب سازمان ۵۰+ نفر

چطور از واژه‌نامه بهتر استفاده کنید؟

جستجوی هدفمند

از نوار جستجو برای یافتن سریع اصطلاح استفاده کنید. جستجو در نام اصطلاح و تعریف انجام می‌شود.

فیلتر دسته‌بندی

با کلیک روی دسته‌ها، فقط اصطلاحات مرتبط با حوزه خود را ببینید — امنیت، ابری، لایسنس و...

اصطلاحات مرتبط

هر اصطلاح، اصطلاحات مرتبط را نشان می‌دهد — برای یادگیری عمیق‌تر موضوع را دنبال کنید.

نمایش موضوعی

با فعال کردن «نمایش بر اساس موضوع»، اصطلاحات در گروه‌های منطقی‌تر مرتب می‌شوند.

سوالات متداول بیشتر

چند اصطلاح در واژه‌نامه وجود دارد؟

واژه‌نامه فناوری مایکروسافت شامل بیش از ۲۰۰ اصطلاح در پنج دسته اصلی است: امنیت، ابری، لایسنس، توسعه و زیرساخت. هر اصطلاح با تعریف کامل فارسی، دسته‌بندی و اصطلاحات مرتبط ارائه می‌شود.

آیا تعاریف واژه‌نامه رسمی مایکروسافت هستند؟

تعاریف بر اساس مستندات رسمی مایکروسافت (learn.microsoft.com) و استانداردهای صنعتی تهیه شده‌اند. ما یک منبع مستقل هستیم اما دقت فنی تعاریف را با منابع رسمی راستی‌آزمایی می‌کنیم.

چطور می‌توانم اصطلاح جدیدی اضافه کنم؟

اگر اصطلاحی در واژه‌نامه وجود ندارد، از طریق فرم تماس با موضوع «پیشنهاد اصطلاح» آن را گزارش کنید. تیم ما در ظرف ۴۸ ساعت اصطلاح را بررسی و در صورت مناسب بودن اضافه می‌کند.

تفاوت Azure AD و Microsoft Entra ID چیست؟

Microsoft Entra ID نام جدید Azure Active Directory است. مایکروسافت در ۲۰۲۳ نام Azure AD را به Microsoft Entra ID تغییر داد تا خانواده محصولی گسترده‌تر را پوشش دهد. هر دو نام به یک سرویس اشاره دارند.

کدام اصطلاحات برای شروع یادگیری Azure مهم‌ترین هستند؟

برای شروع Azure، این اصطلاحات ضروری‌اند: IaaS، PaaS، SaaS، Resource Group، Subscription، Tenant، RBAC و Reserved Instances. همه این‌ها در دسته «ابری» واژه‌نامه تعریف شده‌اند.

آیا واژه‌نامه برای آمادگی گواهینامه مایکروسافت مفید است؟

بله. واژه‌نامه تمام اصطلاحات کلیدی گواهینامه‌های AZ-900، MS-900، AZ-104 و SC-900 را پوشش می‌دهد. برای مسیر یادگیری ساختاریافته به صفحه نقشه راه یادگیری مراجعه کنید.

می‌خواهید بیشتر بدانید؟

هاب‌های محتوای دسته‌بندی‌شده، کاتالوگ محصولات و مجله فناوری مایکروسافت را مرور کنید